به گزارش خبرآنلاین، احد وظیفه، رئیس مرکز ملی اقلیم و مدیریت بحران خشکسالی سازمان هواشناسی کشور، در نشست تخصصی «آشنایی با پدیده النینو» که در ساری برگزار شد، به بررسی آثار این پدیده بر اقلیم ایران پرداخت. وی با ذکر تجارب سالهای النینوی قوی، از جمله 1997 و 2015، تأکید کرد که در برخی مناطق کشور، خصوصاً جنوب و جنوبغرب، بارشهای قابل توجهی ثبت شده، در حالی که مناطق شمالی تحت تأثیر این شرایط قرار نگرفتهاند.
وظیفه افزود: النینو و لانینا ناشی از تغییرات دمایی در اقیانوس آرام هستند و توانایی تغییر الگوهای جوی و بارش در سراسر جهان را دارند. این پدیدهها با دورههای نامنظم بین دو تا هفت سال به وقوع میپیوندند و هنوز تمامی جزئیات مربوط به آنها بهخوبی روشن نیست.
وی همچنین اشاره کرد که نباید تنها به النینو برای پیشبینی بارشها تکیه کرد، زیرا عوامل دیگری مانند نوسان شبهدوسالانه (QBO) و وضعیت اقیانوس هند نیز در تعیین بارشها مؤثر هستند. بنا به گفته وی، در برخی سالهای النینو، حتی ایران با خشکسالی مواجه شد.
وظیفه اظهارات برخی افراد را مبنی بر ارتباط مستقیم بارشها با النینو غیرعلمی دانست و گفت که بارش اخیر در مازندران نتیجه یک سامانه بارشی مستقل بوده است. وی همچنین بیان کرد که نوسان شبهدوسالانه در حال حاضر در فاز غربی قرار دارد که میتواند به تقویت سامانههای بارشی کمک کند.
درباره پدیده النینو، وظیفه افزود که شرایط اقیانوس هند نیز بر انتقال رطوبت به سمت ایران تأثیرگذار است. به گفته وی، این عوامل باعث ایجاد امیدواری نسبت به بارشهای پاییزی امسال شده، اما تصریح کرد که هیچ پیشبینی قطعی وجود ندارد.
رئیس مرکز ملی اقلیم سازمان هواشناسی با تأکید بر نیاز به دوری از پیشبینیهای قطعی درباره بارشها، گفت: پیشبینیهای فصلی بهطور مداوم بهروز میشوند و با ورود دادههای جدید ممکن است تغییر کنند. وی همچنین در مورد بارشهای زمستانی اظهار داشت که عوامل دیگری نیز باید مدنظر قرار گیرند و بنابراین پیشبینی این بارشها با محدودیتهای بیشتری روبهروست.
وظیفه در پایان بر لزوم توجه به مجموعه عوامل اقیلمی برای مدیریت منابع آب تأکید کرد و یادآور شد که رویکرد تکعاملی کافی نیست.### تبیین آینده بارش در ایران در سایه تغییرات اقلیمی
بررسیها نشان میدهد که نمیتوان آینده بارشهای ایران را تنها با پدیده النینو تحلیل کرد.
#### پیامدهای تغییرات اقلیمی
متخصصان اقلیمشناسی تأکید دارند که افزایش دما حتی در شرایطی که میزان بارشها ثابت بماند، میتواند منجر به کاهش انباشت برف در ارتفاعات و افزایش تبخیر شود. این وضعیت ممکن است به بروز خشکسالیهایی منجر گردد که به آن «خشکسالی برفی» میگویند.
طبق گفتهها، در چهار تا پنج دهه اخیر میانگین دمای کشور حدود ۲ درجه افزایش یافته و گرمایش جهانی با سرعتی بیشتر از پیشبینیهای گذشته پیشرفت میکند. این تغییرات نه تنها یک مشکل هواشناسی محسوب میشود، بلکه بر منابع آب، کشاورزی، جنگلها، تالابها و امنیت غذایی نیز تأثیر میگذارد.
رئیس مرکز ملی اقلیم سازمان هواشناسی در ادامه به اهمیت اقلیمی مازندران و تأثیر آن بر کشور اشاره کرد و گفت: “این استان تنها به دلیل منابع آبش حائز اهمیت نیست. مازندران یکی از مراکز تأمین امنیت غذایی کشور به شمار میرود و هر تغییر در اقلیم و منابع آب میتواند عواقب چشمگیری فراتر از مسائل محلی به همراه داشته باشد.”
وی همچنین به خطرات ناشی از تخریب منابع طبیعی هشدار داد و افزود: “تخریب جنگلها و منابع طبیعی نمیتواند بدون تأثیر بر وضعیت آبوهوا و کشاورزی باشد.” او از افزایش آسیب به منابع طبیعی به ویژه در مناطق شمالی کشور طی چند دهه گذشته سخن گفت و خاطرنشان کرد که تغییر کاربری زمین ممکن است خسارات ناشی از بلایای جوی را تشدید کند.
وی با اشاره به روند کاهش بارش در کشور گفت: “هرچند کاهش بارشها در مازندران نسبت به میانگین کشور کمتر است، این استان نیز تحت تأثیر کاهشی بارشها قرار دارد و باید به تغییرات دما و سایر مؤلفههای اقلیمی توجه شود.”
در پایان، وظیفه با توضیح نقش اقیانوسها در سیستم اقلیمی زمین گفت: “نزدیک به ۹۰ درصد انرژی اضافی ناشی از گرمایش زمین در اقیانوسها جذب میشود که این موضوع میتواند بر گردشهای جوی، چرخه کربن و امنیت غذایی تأثیر بگذارد. به علاوه، کاهش یخهای قطبی میتواند با افزایش جذب انرژی خورشیدی، روند گرمایش را تشدید کند.”
### کد خبر: ۲۳۳۲۱۷
