### زلزلههای لوما پریتا و منجیل: آسیبهای گسترده و درسهای آموخته شده
زلزلههای لوما پریتا و منجیل هر دو به تخریب جدی زیرساختهای شهری مدرن منجر شدند. زلزله سال ۱۹۸۹ لوما پریتا در کالیفرنیا، با فروریزش پلهایی همچون پل روگذر خیابان سایپرس در اوکلند و گسیختگی زمین ناشی از روانگرایی، توجّه زیادی را در حوزه علمی جلب کرد.
زلزله منجیل در تاریخ ۳۱ خرداد ۱۳۶۹، با بزرگای ۷.۴، به رغم شرایط اجتماعی-اقتصادی متفاوت، آسیبپذیریهای مشابهی را در مدتی کمتر از یک سال، نشان داد. این زلزله علاوه بر ایجاد ترک در بخش فوقانی سد سفیدرود و فروریزش تونلها، به تشدید امواج لرزهای در دشت گیلان منجر شد، که قبلاً در زلزله لوما پریتا مشاهده شده بود.
در زلزله ۱۹۸۹ لوما پریتا، حرکات زمین در خاکهای نرم منجر به تخریب در فاصلههای نزدیک به ۱۰۰ کیلومتر از کانون زلزله شد. همچنین، در زلزله منجیل، روانگرایی خاکهای نرم باعث فروریزش شدید ساختمانها در فواصل دورتر شد. ساختمانهایی با قابهای بتنی و طبقات نرم، در هر دو زلزله به شدت آسیب دیدند.
زیرساختهای حیاتی در این زلزلهها نیز تحت تأثیر قرار گرفتند. در زلزله لوما پریتا، خرابی قسمتهایی از پل سانفرانسیسکو-اوکلند و آسیب به بزرگراهها باعث اختلال در شبکههای حملونقل منطقهای شد. مشابه این وضعیت در زلزله منجیل نیز مشاهده شد که ریزش سنگها باعث مسدود شدن کریدور اصلی جاده قزوین-رشت گردید.
چالشهای سازهای در زلزله لوما پریتا، به ویژه در ساختمانهای با استانداردهای قدیمی، ضرورت مقاومسازی را به وضوح نشان داد. در زلزله منجیل، کمبود انطباق با آییننامههای جدید هم بر مشکلات افزود و منجر به تلفات بالایی شد.
تحلیلهای بعدی نشان داد که تشدید لرزش در حد ۳ تا ۶ برابر لزوم بازنگری در مدلهای طراحی سازه و هماهنگی آنها با استانداردهای جهانی را به وجود آورد. مشکلاتی چون فروریزش پل روگذر خیابان سایپرس نیز به آغاز برنامههای اصلاحی وسیع در سراسر دنیا انجامید.
برنامههای مقاومسازی Caltrans به بازسازی و بهبود زیرساختها پرداخته و قوانین جدیدی برای مقاومسازی طبقات نرم در ساختمانها معرفی شدند. در نهایت، درسهای لوما پریتا و منجیل به اصلاح سریع آییننامههای ساختوساز در سطح جهانی، از جمله در اروپا و ایران، منجر شد.










