الهه جعفرزاده: ادب و احترام در جوامع تنها به رفتارهای فردی محدود نمیشوند. این مفاهیم بهعنوان بازتابی از ارزشهای فرهنگی، نظام اجتماعی و انتظارات جمعی شناخته میشوند. مفهوم «ادب» در هر کشور متفاوت است و عواملی نظیر مهربانی، رعایت آداب اجتماعی، رفتار دوستانه با غریبهها و کمک به دیگران در ارزیابی آن تأثیرگذارند.
با استناد به نظرسنجیهای گردشگری، تحقیقات بینالمللی و دادههای فرهنگی، بررسیهایی در خصوص چندین کشور در دو دسته مؤدبترین و نسبتا بیادبترین انجام شده است. بر این نکته تأکید میشود که هیچ کشوری نمیتواند بهطور مطلق «کاملاً مؤدب» یا «کاملاً بیادب» محسوب شود و برداشتها و تجارب مختلف ممکن است به نتایج متفاوتی بیانجامد.
کدام کشورها به عنوان مؤدبترین شناخته میشوند؟
ژاپن؛ ادب به عنوان ویژگی فرهنگی
ژاپن معمولاً بهعنوان یکی از مؤدبترین کشورهای جهان شناخته میشود. احترام عمیق به دیگران، رعایت نظم در مکانهای عمومی، احوالپرسیهای رسمی و فرهنگ عدم مزاحمت از مشخصههای فرهنگ اجتماعی ژاپنی هستند. آداب و رفتار ژاپنیها در سطح جهانی تحسین میشود و در نظرسنجیها اغلب در صدر قرار میگیرد.
با این حال، برخی بر این باورند که مردم ژاپن نسبت به ادب و احترام تنها در ظاهر و محیطهای عمومی التزام دارند. در واقع، این ادب بهصورت یک قرارداد اجتماعی قوی شکل میگیرد که از کودکی در افراد نهادینه میشود.
سوئد؛ ادب و احترام بدون سلسلهمراتب
سوئد بهعنوان یکی از کشورهای مؤدب، بلافاصله پس از کشورهای شرق آسیا در بسیاری از منابع ذکر میشود. ویژگی برجسته ادب در این کشور، تکیه بر برابری در روابط اجتماعی است و احترام به دیگران هیچگونه وابستگی به سن یا موقعیت ندارد.
مردم سوئد بر این باورند که همگان شایسته احترام هستند و این نگرش در زندگی روزمره آنها مشهود است. از نگهداشتن درها برای دیگران گرفته تا کمک بیدرنگ به افراد نا آشنا، همگی نمادهای رفتاری ادب هستند که بر پایه ارزشهای اجتماعی شکل گرفتهاند.
کانادا؛ فرهنگ عذرخواهی و احترام به حریم دیگران
مردم کانادا با نشان دادن خوشبرخوردی بهعنوان «لطف روزمره»، از جمله بهخاطر استفاده از عبارات محترمانه مانند “sorry” و ایجاد فضایی پذیرای همه، بهعنوان یکی از مؤدبترین ملتها در جهان شناخته میشوند.
نیوزیلند؛ تعامل دوستانه بدون تشریفات افراطی
نیوزیلند به خاطر فرهنگ جامعهمحور و رفتار دوستانه با غریبهها معروف است. مردم این کشور به مهماننوازی و خاطرهماندنی بودن در تعاملات اجتماعی با گردشگران مشهورند و این موجب شده است که نیوزیلند در میان کشورها با بالاترین امتیاز دوستی و ادب قرار گیرد.
### ۶ کشور برتر در حفظ ادب و احترام و بررسی ویژگیهای اجتماعی آنها
به تازگی، تحقیقاتی درباره رفتارهای اجتماعی در کشورهای مختلف منتشر شده است که به بررسی ادب و احترام در این جوامع پرداخته است. در این گزارش به شش کشوری که از نظر ادب در سطح بالایی قرار دارند، پرداخته میشود.
#### فنلاند؛ احترامی عمیق به حریم شخصی
فنلاند به دلیل رفتارهای ساکت و رسمیاش شناخته شده است. این رفتارها در فرهنگ فنلاند به معنای احترام به حریم شخصی و آرامش تلقی میشود. در تعاملات اجتماعی، فنلاندیها معمولاً با رفتار محترمانه و بدون مزاحمت ظاهر میشوند.
#### پرتغال؛ خوشبرخوردی در زندگی روزمره
پرتغال به عنوان کشوری که ادب و خوشبرخوردی را در تعاملات روزمره خود دارد، شناخته میشود. فرهنگ کافهنشینی و سبک زندگی آرام پرتغالیها به همراه رویکرد دوستانه و حمایتیشان، آنها را به عنوان افرادی مهربان معرفی میکند.
#### بررسی کشورهایی با برخوردهای کمتر دوستانه
این رتبهبندیها معمولاً بر اساس تجارب گردشگران و نظرسنجیهای غیررسمی تهیه میشوند و ممکن است لزوماً نشاندهنده شخصیت واقعی یک ملت نباشند. کشورهای مانند فرانسه و روسیه در این زمینه به عنوان کشورهایی با برخوردهای کمتر دوستانه شناخته میشوند.
#### فرانسه؛ نگرش سختگیرانه و انتقادات
فرانسه بهویژه در میان گردشگران به عنوان کشوری با برخوردهای رسمی و سختگیر شناخته شده است. عدم رعایت زبان و آداب محلی میتواند منجر به رفتارهای منفی شود. پاریسیها بهویژه به خاطر برخوردهای تند و خشک خود مورد انتقاد قرار میگیرند.
#### روسیه؛ رفتارهایی خشک و محتاط
روسیه بهطور مداوم در لیست کشورهای با کمترین ادب قرار دارد. فرهنگ روسی بهگونهای است که افراد قبل از آشنایی با یکدیگر لبخند نمیزنند و این مخصوصاً در برخورد با کارکنان خدماتی نیز صادق است. این رفتار در فرهنگ محلی عادی به نظر میرسد، اما برای گردشگران ممکن است تجربهای ناخوشایند ایجاد کند.
بهطور کلی، این تحقیقات نشان میدهد که تعاملات اجتماعی و رفتارهای فرهنگی میتواند در شکلگیری ادراکات درباره ادب و احترام در جوامع مختلف بسیار تأثیرگذار باشد.### بررسی رفتارهای اجتماعی در کشورهای مختلف: از ادب تا بیادبی
تحقیقات اخیر نشان میدهد که فرهنگهای مختلف بر تعاملات اجتماعی و رفتارهای محترمانه تأثیرگذار هستند. در این میان، برخی کشورها به عنوان نمونههایی از ادب و احترام شناخته میشوند و در مقابل، کشورهایی هستند که بهدلیل رفتارهای خاص شهری، توجه کمتری به آداب اجتماعی دارند.
#### بریتانیا: تکامل ادب در جهانی سرد
شواهد نشان میدهد که علیرغم استفاده مکرر بریتانیاییها از عبارات مانند «لطفاً» و «متشکرم»، بسیاری از آنها به دلیل سادگی و بیاحساسی در تعاملات اجتماعی، به عنوان افرادی سرد شناخته میشوند. در شهرهای بزرگ، نظیر لندن، فشار زندگی روزمره به ایجاد رفتارهای نامناسب منجر شده است. گزارشها حاکی از آن است که شهرهای بریستول، هال و کاونتری به عنوان بیادبترین شهرهای بریتانیا معرفی شدهاند.
#### چین: رفتارهای شهری ناشی از شلوغی
در چین، رفتارهای اجتماعی مانند صفشکنی و مکالمات پرهیاهو در میان جمعیتهای بزرگ مشاهده میشود. برخی گردشگران این رفتارها را بیادبانه میدانند، اما به گفته کارشناسان، این رویدادها ناشی از تراکم جمعیت و شیوه زندگی سریع است و نه بیاحترامی مؤثر.
#### کرهجنوبی: تداخل ادب و صراحت
کرهجنوبی فرهنگی دارد که در آن احترام به سن و مقام اهمیت بالایی دارد، اما در محیطهای شهری مشاهده میشود که رفتارهای رک و بیتعارف در تعاملات اجتماعی بیشتر شایع است. این نوع رفتار ممکن است با برداشتهای سنتی از ادب همخوانی نداشته باشد.
#### جمعبندی
نکته مهمی که در این بررسیها قابل توجه است این است که مفهوم «ادب» در همه فرهنگها یکسان نیست. آنچه در یک جامعه از نظر اجتماعی مناسب محسوب میشود، ممکن است در جامعهای دیگر عادی یا حتی خارج از دایره ادب تلقی شود. در نهایت، درک متقابل و آگاهی از انتظارات فرهنگی بومی، از عوامل مهم در بهبود روابط بینفرهنگی بهشمار میآید.
