**احتمال تغییرات بنیادین در نظام آموزشی کشور**
با توجه به شیوع آموزش مجازی و نقش روزافزون هوش مصنوعی در تدریس، نیاز به بهبود شرایط این نوع آموزش در مدارس حس میشود. به اعتقاد کارشناسان، تغییرات در شیوه آموزش، محتوای درسی و ساختار کلاسها امری ضروری است.
کیومرث فرحبخش، روانشناس و استاد دانشگاه علامه طباطبایی، تأکید میکند که برای موفقیت نظام آموزشی آینده باید از قوانین خشک و کتب سنتی فاصله گرفت و به خانوادهها و دانشآموزان اجازه داد مسیر یادگیری خود را با هدایت معلمان و هوش مصنوعی انتخاب کنند. او معتقد است، ادامه شیوههای سنتی نه تنها منجر به ناکارآمدی میشود، بلکه ممکن است به شکست تحصیلی نیز بینجامد.
این رویکرد میتواند بهبود کیفیت آموزش و همچنین دسترسی به یادگیری را برای مناطق محروم تسهیل کند.
**ضرورت تغییر در محتوای آموزشی**
فرحبخش ابراز میکند که با توجه به تجربیات دوران کرونا و تحولات تکنولوژیک، نظام آموزشی باید تغییراتی اساسی را اعمال کند. به گفته او، محتوای آموزشی طراحیشده برای دوران حضوری و غیرمجازی دیگر کارایی لازم را ندارد. مسئله فقط به بحران کرونا محدود نمیشود، بلکه باید به بحرانهای جدید همچون آلودگی هوا و توسعه سریع هوش مصنوعی نیز توجه کرد.
فرحبخش هشدار میدهد که در صورت ادامه روند تدریس سنتی، نظام آموزشی با شکست مواجه خواهد شد و به اهداف خود دست نخواهد یافت.
**پیشنهاداتی برای تغییرات مؤثر در آموزش**
او پیشنهاد میدهد که به جای استفاده از یک کتاب مشخص، نظام آموزشی باید هدفمحور فکر کند. به عنوان مثال، به جای تعیین یک کتاب مشخص، باید مشخص شود که دانشآموزان در مقاطع مختلف چه مهارتهایی را باید بیاموزند.
فرحبخش تصریح میکند که لازم است خانوادهها در انتخاب معلمان و روشهای آموزشی دخالت داشته باشند و حتی میتوانند برای تشکیل گروههای آموزشی با هم همکاری کنند. این رویکرد در بسیاری از کشورها در حال گسترش است.
به گفته فرحبخش، استفاده از ابزارهای هوش مصنوعی در زمینه آموزش دیگر انتخابی نیست بلکه به یک ضرورت تبدیل شده است و آینده آموزشی که در آن قرار داریم، از قالبهای کلاسیک فاصله خواهد گرفت.### تحولات جدید در سیستم آموزشی کشور
نظام آموزشی فعلی کشور به سمت تغییرات بنیادی پیش میرود و دیگر نمیتواند به شیوه سنتی خود ادامه دهد. به نظر میرسد که مدارس بهتدریج از نقش کلیدی خود فاصله میگیرند، و در این راستا نیاز به بازنگری در ارتباطات، شیوه تدریس و نقش معلمان وجود دارد. معلمان باید با شرایط جدید سازگار شوند و سبک تدریس خود را به روز کنند.
### چالشهای مدیریت آموزشی
انتقادهای جدی به سیستم آموزشی مطرح شده است، مبنی بر اینکه کنترل آموزش با بخشنامهها ممکن نیست. آموزش یک فرایند انسانی است و معلمان هنگام تدریس با هویت و احساسات خود وارد عمل میشوند، نه با دستورات اداری. قوانین و مقررات نباید به قدری rigid باشند که همه ابعاد آموزشی را تحت تأثیر قرار دهند. در واقع، حتی انحراف از برنامه درسی مصوب ممکن است هزینههایی برای معلمان به همراه داشته باشد.
### واقعیت آموزش رایگان
وجود آموزش رایگان در عمل زیر سؤال رفته است. بسیاری از خانوادهها به منظور ارتقای تحصیل فرزندان خود، حتی در کنار مدارس دولتی، به معلم خصوصی روی میآورند. بعضاً آنها برای مدارس غیرانتفاعی هزینههای سنگینی را پرداخت میکنند، و این مالیاتهای اضافی نشاندهنده معایب ساختار موجود است.
### پوشش نیازهای مناطق محروم
اجرای مدلهای آموزشی در مناطق محروم با چالشهایی همراه است. دانشآموزان به دلیل مشکلات اقتصادی، مجبور به ترک تحصیل میشوند. با این حال، برخی خانوادهها همچنان هزینههای اضافی برای آموزش فرزندان خود صرف میکنند. ضروری است که تغییراتی در این نظام آموزش اعمال شوند تا انعطافپذیری بیشتری ایجاد شود. یکی از پیشنهادات این است که مشاوران حرفهای در مدارس مناطق محروم حضور داشته باشند تا به دانشآموزان و خانوادهها کمک کنند تا برنامههای آموزشی مناسبتری طراحی کنند.
### پیشنهادات برای اصلاح نظام آموزشی
یک مدل مورد بحث این است که به دانشآموزان اجازه داده شود تا بخشی از هفته کار کنند و در عین حال به تحصیل نیز ادامه دهند. نگرشهای نوینی برای مدیریت زمان و منابع آموزشی باید مطرح شوند تا به جای دو گزینه موجود، امکان سومی برای دانشآموزان فراهم گردد.
در نهایت، برای بهبود نظام آموزشی به بازنگری عمیق و جسارتآمیزی نیاز است تا استعدادها در چارچوب قوانین قربانی نشوند و فاصله آموزش رسمی از واقعیات اجتماعی روز به روز کمتر شود.
