**حفره‌ای بزرگ در یخ‌های قطب جنوب به اندازه کشور پرتغال شناسایی شد**
غزال زیاری – هر سال در فصل زمستان، با انجماد یخ‌های دریایی، سطح قطب جنوب به طور قابل توجهی افزایش می‌یابد. به‌طور معمول، خلیج برید در شرق قطب جنوب از خرداد تا مرداد به طور کامل پوشیده از یخ است. اما تصاویر ماهواره‌ای از آگوست ۲۰۲۴، حفره‌ای بزرگ را در یخ‌ها به نام پولینیا نشان داد که منطقه‌ای از آب آزاد احاطه شده توسط یخ‌های دریایی بود.
دانشمندان اعلام کرده‌اند که تاکنون چنین پدیده‌ای در این زمان از سال مشاهده نشده بود. این حفره به اندازه ۸۹ هزار کیلومتر مربع، کمی کوچکتر از مساحت کشور پرتغال، به ثبت رسید. طبق گزارش تیم تحقیقاتی از هند به مدیریت جیبانجیوتی سوین، این حفره ناشی از شرایط آب و هوایی شدید، از جمله چندین رودخانه جوی و امواج گرم دریایی بوده است.
در مقاله منتشر شده توسط این تیم آمده است: «رودخانه‌های جوی، که به عنوان رودخانه‌هایی در آسمان شناخته می‌شوند، رطوبت را به قطب جنوب منتقل کردند و یخ‌های دریایی را تحت تأثیر قرار دادند.» از خرداد تا مرداد ۲۰۲۴، شش رودخانه جوی حامل هوای گرم و مرطوب شناسایی شد که به گفته کارشناسان، این رویدادها از قوی‌ترین موارد انتقال رطوبت در زمستان‌های اخیر محسوب می‌شوند.
این عوامل منجر به افزایش حرارت جو، بارش برف و جلوگیری از رشد یخ دریایی شدند. در همین حال، بادهای شدید باعث ایجاد پدیده‌ای به نام مکش اکمان شدند که آب‌های گرم‌تر را به سطح آورد و به گرم شدن لایه بالایی اقیانوس کمک کرد. همچنین، امواج گرما از یخ زدن یخ‌های دریایی جلوگیری کردند.
**مکش اکمان و تأثیرات آن**
مکش اکمان به فرآیندی گفته می‌شود که در آن بادها باعث جابجایی مقدار زیادی آب سطحی در اقیانوس می‌شوند. در این حالت، آب عمیق و متلاطم قطب به سطح می‌آید و مانع از یخ‌زدن می‌شود. تیم تحقیقاتی به رهبری سوین پیش‌بینی می‌کند که در آینده شاهد پولینیای بیشتری در قطب جنوب خواهیم بود، زیرا تغییرات اقلیمی باعث تقویت رودخانه‌های جوی و افزایش دمای آب اقیانوس می‌شود.
**نگرانی‌ها در مورد کاهش یخ‌های قطب جنوب**
امسال به سومین سطح پایین یخ‌های دریایی زمستانی قطب جنوب در تاریخ ثبت‌شده رسیدیم. در چهار سال گذشته، رکوردهای پایین‌ترین میزان یخ دریایی مشاهده شده و سال ۲۰۲۳ نیز به عنوان کمترین میزان ثبت گردید. در خردادماه امسال، بخش وسیعی از دریای بلینگس‌هاوزن بدون پوشش یخی مانده و سطح اقیانوس به اندازه‌ی تقریباً کشور فرانسه، عاری از یخ باقی ماند.یخ‌های دریا معمولاً سطح وسیعی از مناطق قطبی را می‌پوشانند. این یخ‌ها به صورت دوره‌ای و شناور در طول سال تغییر می‌کنند و به طور مستقیم تأثیری بر سطح آب دریاها ندارند. با این حال، آن‌ها به عنوان یک محافظت‌کننده طبیعی در اطراف صخره‌های یخی و یخچال‌های طبیعی عمل می‌کنند و به همین دلیل می‌توانند بر روند افزایش سطح آب دریاها تأثیرگذار باشند.
با کاهش یخ دریا در زمستان، ورقه‌های یخی قطب جنوب بیشتر در معرض آب‌های گرم اقیانوس قرار می‌گیرند که این موضوع نگرانی‌های جدی را برای دانشمندان به همراه دارد. یخ دریا نقش حیاتی در اکوسیستم‌های قطب جنوب ایفا کرده و شبکه‌های غذایی اقیانوس جهانی به حضور منظم این یخ‌ها وابسته است.
تحقیقات اخیر نشان می‌دهد که تغییرات اقلیمی ناشی از فعالیت‌های انسانی، به ویژه سوزاندن سوخت‌های فسیلی، در حال تشدید این وضعیت هستند. با این حال، این اطلاعات امیدواری‌هایی را به وجود می‌آورد که بتوان مسیر این روندهای نگران‌کننده را تغییر داد.
منبع: sciencealert
