### کاهش شدید فعالیت فریلنسرها در ایران به دلیل اختلالات اینترنتی
طبق تخمینها، درآمد فریلنسرهای ایرانی میتواند بین ۱۵ تا ۲۵ میلیون تومان در ماه متغیر باشد و برای افراد با تجربه تا ۷۰ میلیون تومان نیز برسد. اما درآمد این افراد به دلایل مختلفی مانند کمبود پروژههای پایدار، محدودیت در دسترسی به بازارهای بینالمللی، و توان پایین کسبوکارهای داخلی برای پرداخت دستمزدهای بالا، ناپایدار است. در حالی که فریلنسرها در دیگر کشورها از حمایتهای قانونی و حقوق مشخص برخوردارند، در ایران فریلنسری بهطور رسمی به رسمیت شناخته نشده و اختلالات اینترنتی بهعنوان یک آسیب جدی برای این حرفه محسوب میشود؛ حتی کوچکترین قطع اینترنت میتواند به معنای توقف فعالیتهای فریلنسری باشد.
در آذرماه، با همکاری سازمان فناوری اطلاعات و سازمان نظام صنفی رایانهای، فریلنسری بهعنوان یک بخش رسمی از اقتصاد دیجیتال ایران معرفی شد. اما با قطع کامل اینترنت در ۱۸ دیماه، این حرفه به شدت تحت تأثیر قرار گرفت و فعالیتهای فریلنسرها با کاهش شدید مواجه شد. یکی از فعالان فریلنسری خاطرنشان کرد که در روزهای ابتدایی قطع اینترنت، تا ۹۶ درصد از حجم پروژهها در یک پلتفرم فریلنسینگ کاهش داشت. حتی با بازگشت اینترنت، فعالیتها به ۲۰ تا ۳۰ درصد میانگین پیشین کاهش یافته است. عمده آسیبها به حوزههایی مانند طراحی محتوا و برنامهنویسی وارد شده و بسیاری از فریلنسرها به دلیل از دسترفتن دسترسی به ابزارهای حیاتی مانند GitHub از ادامه کار ناتوان ماندهاند.
### کاهش ۷۵ درصدی شاخصها در فریلنسینگ
آمارها نشان میدهد که در بازه ۲۰ روز قطع اینترنت، شاخصهای فریلنسری تقریباً ۷۰ تا ۷۵ درصد کاهش یافتند، بهخصوص در زمینه ثبت پروژه و ثبتنام فریلنسرها. قبل از این، روزانه ۲ تا ۳ هزار نفر در یکی از پلتفرمهای فریلنسینگ ثبتنام میکردند، اما قطع پیامکها باعث شد که بسیاری از کاربران نتوانند به سایت دسترسی پیدا کنند. بهتصور برآوردها، حدود ۳۰ هزار فریلنسر در این زمان از ثبتنام باز ماندند و بهاینترتیب، فرصتهای درآمدزایی آنها از بین رفت.
حسین اسماعیلی، مدیرعامل یکی از پلتفرمهای فریلنسینگ، اعلام کرد که شاخصهای فعالیت همچنان به سطح پیش از بحران بازنگشته و به طور متوسط حدود ۷۰ درصد کاهش یافتهاند. او همچنین اشاره کرد که شاخص “محل انجام پروژه” بهویژه از سمت کارفرماها، بیش از ۸۰ درصد کاهش یافته است. کارفرماها به دلیل ابهامات اقتصادی در ایران، پروژههای کمتری ارائه میدهند و تعداد کارفرماهای فعال بهسختی از ۳۰ نفر فراتر میرود.
این اختلالات همچنین به افزایش مذاکرات و اختلافات بین کارفرماها و فریلنسرها منجر شده و تعداد شکایات و پروندههای قضایی نیز به شدت افزایش یافته است. در حال حاضر، درخواستهای متعددی برای ارائه اطلاعات فریلنسرها به مراجع قضایی ارسال شده است که نشاندهنده چالشهای جدی این حوزه است.**موج فزاینده تنش در جامعه فریلنسری ایران**
در ماههای اخیر، شدت تنش و اختلافات در جامعه فریلنسری به وضوح افزایش یافته و ابعاد جدیدی از مشکلات این حوزه نمایان شده است.
**کاهش قابل توجه فریلنسرهای فعال**
تعداد پروژههای فریلنسری به طرز چشمگیری کاهش یافته و این امر منجر به بیکاری گسترده بسیاری از فریلنسرها شده است. حسین اسماعیلی، یکی از فعالان این حوزه، نگرانی خود را از وضعیت فریلنسرهای مناطق کمتر توسعهیافته ابراز کرد و گفت: «در دو سال اخیر، ۳۷ تا ۳۸ درصد فریلنسرهای فعال از مناطق کمبرخوردار هستند و این وضعیت برای آنها بسیار مشکلساز شده است. بسیاری از این افراد تنها منبع درآمدشان همین پلتفرم فریلنسینگ است.»
او به مهاجرت برخی فریلنسرهای ایرانی نیز اشاره کرد و گفت: «حدود ۴۰ تا ۵۰ فریلنسر حرفهای به ترکیه مهاجرت کردهاند و با ایجاد یک مرکز بزرگ دیگر هیچ پروژهای در پلتفرم ما انجام نمیدهند. این خطر به وضوح نشاندهنده از دست رفتن سرمایه انسانی ماست. با توجه به اینکه حدود یک میلیون و ۵۰۰ هزار فریلنسر متخصص در این پلتفرم فعال بودهاند، متاسفانه اکنون شاهد کاهش مداوم تعداد فعالان هستیم. این مسئله برای سرمایهگذاران داخلی نگرانکننده است.»
**بحران فریلنسری**
بررسی نظرات فریلنسرها در شبکههای اجتماعی نشاندهنده ناامیدی شدید و تمایل به مهاجرت است. بسیاری از فریلنسرها اخیراً از عدم مهاجرت پشیمان شده و این گزینه را تنها راه حل میدانند. مشکلات مالی و بیکاری مستقیم نیز به شدت گریبانگیر آنهاست. قطع اینترنت و لغو قراردادها، موجب بیکاری برنامهنویسان و طراحان شده است. یکی از فریلنسرها در این زمینه گفت: «ما شش ماه روی یک اپلیکیشن کار کردیم، اما اکنون بیکار هستیم و هزینههای بالایی تحمیل شده است.»
تأثیرات قطع اینترنت بر همکاریهای بینالمللی فریلنسرها نیز بارز است و به حس شرمندگی و ناامیدی دامن زده است. یک فریلنسر توضیح داد: «تنها چند بار توانستم از کارفرمای خارجیام عذرخواهی کنم.»
**چالشهای فنی و ناتوانی در کار**
حتی فریلنسرهایی که هنوز قراردادهایشان برقرار است، با چالشهای فنی شدیدی روبهرو هستند. قطع دسترسی به ابزارهای لازم، مانع انجام پروژهها و همچنین دسترسی به پلتفرمهای مهم شده است. یک فریلنسر در این باره گفت: «بعد از قطع اینترنت، به هیچ وجه نمیتوانیم به گیت وصل شویم و عملاً هیچ کدی نمینویسیم.»
این وضعیت نامطلوب، بیکاری فزاینده و احساس یأس در میان فریلنسرها را تشدید کرده و آینده شغلی آنها را به خطر انداخته است.فریلنسرها در ایران با چالشهای جدی ناشی از قطع سراسری اینترنت دست و پنجه نرم میکنند. این وضعیت تنها پیامدهای اقتصادی برای این گروه ندارد، بلکه بر روی سلامت روانی، آینده تحصیلی و توسعه فردی آنها نیز تاثیرات منفی گذاشته است. اینترنت برای فریلنسرها نهتنها ابزاری برای کار، بلکه زیرساختی برای آموزش محسوب میشود و در نتیجه، آنها در دسترسی به جزوهها، منابع آموزشی در تلگرام و دورههای برنامهنویسی آنلاین با دشواریهای بسیاری مواجه شدهاند.
علاوه بر مسائل اقتصادی، فریلنسرها با افسردگی و اضطراب ناشی از این قطع اینترنت نیز دست به گریبان هستند. از تاریخ ۱۸ دیماه و با تشدید اختلالات اینترنتی، این اختلالات تأثیرات منفی زیادی بر فریلنسرهای ایرانی که با کارفرماهای داخلی و خارجی همکاری میکنند، گذاشته است. این وضعیت نه تنها به توقف درآمدزایی منجر شده، بلکه فشارهای روانی زیادی را نیز به دنبال داشته است. به نظر میرسد که این شرایط میتواند منجر به افزایش بیکاری و مهاجرت نیروی کار ماهر از بازار آزادکاری ایران گردد.
کد خبر: ۵۸۵۸
