### دیتاسنترهای فضایی؛ آیندهای در مدار یا یک ایده دور از دسترس؟
با افزایش توجه غولهای فناوری به دیتاسنترهای فضایی، این ایده بهسرعت در حال تبدیل شدن به یک موضوع داغ و مورد بحث است. به گفته کارشناسان، ساخت دیتاسنترهای دولتی دیگر گذشته است، و حالا زیرساختهای پردازش فوقسنگین به فضا منتقل میشوند.
دیتاسنترها بهعنوان انبارهای عظیم سرور، بهطور مداوم در حال فعالیت هستند. شرکتهای فعال در حوزه هوش مصنوعی، از جمله Anthropic و OpenAI، دو کاربرد اصلی از این مراکز دارند: نخست، آموزش مدلهای هوش مصنوعی که نیازمند پردازشهای سنگین است و دوم، اجرای سرویسهای هوش مصنوعی که در آن دادهها به دیتاسنتر ارسال و پردازش میشوند.
شرکتهای هوش مصنوعی با اتکا به دیتاسنترها، توانایی مدیریت هزاران سرور را در محدودههای جغرافیایی مختلف بهدست میآورند و این مراکز بهدلیل اتصالات اینترنتی سریع و سیستمهای سرمایشی کارآمد، انرژی زیادی مصرف میکنند. این وابستگی به انرژی به سیستم برق محلی فشار وارد میکند.
#### دیتاسنترهای فضایی؛ راهحلی نوین برای مشکلات زمینی
ایدهی دیتاسنترهای فضایی بهعنوان یک جایگزین جذاب معرفی شده که میتواند از انرژی خورشیدی و سیستم سرمایش فضایی در مدار نزدیک زمین بهره ببرد. در این مدل، سرورهای مجهز به پردازندههای گرافیکی در داخل ماهوارهها مستقر میشوند و توان پردازشی را از طریق گردش به دور زمین بهینه میکنند.
با این اوصاف، چندین شرکت بزرگ و استارتآپها به دنبال راهاندازی این مراکز هستند؛ مثلاً گوگل و شرکت Planet در حال توسعه «پروژه سانکچر» برای پرتاب نمونههای اولیه ماهوارهها هستند و استارتآپ Aetherflux نیز بهزودی یک گره دیتاسنتر مداری را معرفی خواهد کرد. همچنین، شرکت Starcloud با حمایت انویدیا به تازگی یک محموله GPU به فضا ارسال کرده و اسپیسایکس خواهان ادغام با xAI در راستای این پروژه است.
البته، چالشهایی نیز در این مسیر وجود دارد. مشکلاتی مانند عبور از میان زبالههای فضایی و ماهوارههای فعال، نیاز به سوخت برای جاخالی دادن و تأثیر بر رصدهای نجومی از موانع عمدهای به شمار میآید.
هرچند که طرحهای جدید در این عرصه بهسرعت در حال پیادهسازی است، بهنظر میرسد که پیشرفتهای بیشتری نیاز است. در نهایت، سوالی که باید به آن پاسخ داده شود این است که آیا این اقدامات در راستای بهبود کارکردهای هوش مصنوعی و خدمات آن برای بشریت خواهد بود یا خیر؟
