به گزارش خبردونی، بوئینگ ۷۴۷ که به عنوان «ملکه آسمانها» شناخته میشود، یکی از بزرگترین نمادهای تاریخ صنعت هوانوردی تجاری به شمار میرود. این هواپیما با طراحی متمایز خود، در فوریه ۱۹۶۹ اولین پرواز را انجام داد و ورود آن به خدمت در ۲۲ ژانویه ۱۹۷۰ صورت گرفت.
### شروع همکاری با پانام
شرکت پانام (پان امریکن ورلد ایرویز) از اوایل طراحی ۷۴۷ علاقهمند به این پروژه بود. در اواسط دهه ۱۹۶۰، گفتگویی حیاتی میان ویلیام آلن، مدیر بوئینگ و خوآن تریپ، مدیر پانام، به وقوع پیوست: «اگر آن را بسازی، من میخرمش.» آلن پاسخ داد: «اگر بخری، میسازمش.» این توافق منجر به سفارش ۲۵ فروند هواپیما به مبلغ ۲۰ میلیون دلار هر کدام در سال ۱۹۶۶ شد.
تیم مهندسان به رهبری جو ساتر موفق شدند با امکانات محدود آن زمان، این هواپیمای غولپیکر را ظرف چهار سال توسعه دهند و این فرآیند را به یکی از بزرگترین دستاوردهای هوانوردی تبدیل کردند.
با نزدیک شدن به تاریخ عرضه، تعداد بیشتری از ایرلاینها نیز نگران از دست دادن فرصتها، سفارشهای خود را ارائه دادند. نخستین پرواز تجاری ۷۴۷ در ۲۲ ژانویه ۱۹۷۰ انجام شد که با ۳۳۵ مسافر به لندن از فرودگاه JFK نیویورک پرواز کرد.
### تأثیرات اقتصادی و اجتماعی
این تغییرات به پروازها کمک کرد تا به راحتی در دسترس مردم قرار گیرند و به لطف ظرفیت عظیم ۷۴۷، ایرلاینها با امکانات لوکس بیشتری به مسافران خدمات ارائه میکردند.
پس از پانام، سایر ایرلاینها نیز به سرعت وارد این مسابقه شدند. TWA در ۲۵ فوریه ۱۹۷۰ دومین اپراتور شد و برای نیازهای زیرساختی این جت عظیم، ترمینالی اختصاصی ساخت. تا پایان سال، شرکتهای متعدد آمریکایی و آسیایی، از جمله ایر ایندیا و ژاپن ایرلاینز، به جمع کاربران ۷۴۷ پیوستند.
### چالشهای اولیه
با این حال، مسیر ۷۴۷ به راحتی هموار نبود. رکود اقتصادی ۱۹۶۹-۱۹۷۰ و بحران نفتی ۱۹۷۳ فشار زیادی به این جت وارد کرد. بزرگترین چالش این هواپیما، اندازه عظیم آن بود؛ هر صندلی در صورتی که پر نمیشد، به سودآوری نمیانجامید. در واقع، پرواز با ظرفیت ۷۰ درصد میتوانست هزینههای سوخت را به میزان قابل توجهی افزایش دهد.
### ابعاد و قابلیتهای استثنایی
بوئینگ ۷۴۷ با ابعادی بیسابقه، طولی معادل ۷۰٫۶ متر، فاصله دو سر بال ۵۹٫۶ متر و ارتفاع ۱۹٫۳ متر داشت. در نسخه استاندارد، قابلیت جابهجایی ۳۶۶ تا ۴۵۲ مسافر را داشت و در حالت فشرده، این عدد به ۵۶۸ نفر میرسید. با برد پروازی ۹,۸۰۰ کیلومتر و سرعت کروز ۰٫۸۴ ماخ، این جت به یکی از اصلیترین ارکان خطوط هوایی تبدیل شد.
### نکات جالب درباره ۷۴۷
– طراحی این هواپیما در پاسخ به نیازهای نیروی هوایی آمریکا برای یک هواپیمای ترابری پهنپیکر شکل گرفت و جلوی کابین خلبان در عرشه اصلی قرار گرفت.در حالی که بوئینگ با از دست دادن قرارداد طراحی دماغه تاشو به لاکهید برای مدل C-5 Galaxy مواجه شد، با شرکت پان امریکن به توافقی برای ساخت نسخه مسافربری ۷۴۷ رسید.
کارخانه بوئینگ در اورت، واقع در نزدیکی سیاتل، در سال ۱۹۶۶ به عنوان بزرگترین ساختمان جهان از نظر حجم افتتاح شد. این کارخانه هنوز هم در رده دوم این دستهبندی قرار دارد.
در تاریخ ۲۶ آوریل ۱۹۷۱، شرکت هواپیمایی کاندور از آلمان با نخستین پروازهای چارتر خود با استفاده از ۷۴۷، رکورد ظرفیت صندلی را با ۴۷۰ صندلی اکونومی به ثبت رساند.
مدلهای مختلفی از ۷۴۷ وجود دارد؛ از جمله ۷۴۷SP که بدنهای کوتاهتر دارد و برد بیشتری فراهم میکند، و ۷۴۷-300 که برای اولین بار عرشه فوقانی را طولانیتر ساخته است. همچنین نسخه ۸-۷۴۷ به طور چشمگیری نسبت به سایر مدلها طویلتر شده است.
دو فروند ۱۰۰-۷۴۷ برای حمل شاتلهای فضایی و چهار فروند ۴۰۰-۷۴۷ به عنوان حملکنندههای غولپیکر (Dreamlifter) به کار گرفته شدهاند تا قطعات بدنه بوئینگ ۷۸۷ را جابجا کنند.
نسخه ۸-۷۴۷ به عنوان مدرنترین مدل این خانواده، با موتورهای GEnx-2B جنرال الکتریک تجهیز شده است. این موتور با技术s اولیه خود از مواد پیشرفته استفاده میکند و هزینههای نگهداری را کاهش میدهد. شرکت آلمانی MTU Aero Engines در توسعه این موتور نقش دارد.
بزرگترین موفقیت ۷۴۷ در ایجاد زمینه برای طراحی جتهای بزرگتری مانند ایرباس A380 به شمار میآید. طراحی منحصر به فرد این مدل، آن را به راحتی به هواپیمای باربری تبدیل میکند.
در حال حاضر شمار کمی از ۸-۷۴۷های مسافربری فعال هستند، اما مدلهای باربری این هواپیما همچنان به عنوان «ملکه آسمانها» شناخته میشوند.
با انتخاب بوئینگ ۸-۷۴۷ به عنوان هواپیمای رسمی ریاستجمهوری آمریکا، پیشبینی میشود که این هواپیما تا دهه ۲۰۴۰ هنوز در خدمت رؤسای جمهور ایالات متحده باشد. این نماد هوایی هرگز فراموش نخواهد شد، حتی پس از پایان تولید آن در سال ۲۰۲۳.
