به گزارش خبردونی، نسل جدید کودکان بهطور فزایندهای به دستگاههای دیجیتال و اینترنت وابسته شدهاند و این تغییر نگرش نسبت به اسباببازیهای سنتی به معضلساز اشتیاق و اعتیاد به فضای مجازی انجامیده است. اگرچه این برنامهها به نظر بیخطر میرسند، اما تحقیقات جدید اثرات منفی قابل توجهی بر سلامت روان و جسم این گروه سنی نشان داده است.
افشاگریهای اخیر نشان میدهد که پلتفرمها با استفاده از الگوریتمهای خاص، جوانان را به ماندن طولانیتر در فضاهای آنلاین ترغیب میکنند، که این منجر به ایجاد وابستگی در آنان میشود. در نتیجه، دولتها در تلاشند تا با وضع قوانین جدید، از نوجوانان در برابر تبعات منفی شبکههای اجتماعی محافظت کنند.
اقدامات اخیر کشورهای مختلف در این زمینه به شرح زیر است:
**استرالیا: اقدامات پیشرو در حفاظت از نوجوانان**
استرالیا به عنوان نخستین کشور در دنیا، لایحهای برای ممنوعیت دسترسی کودکان زیر ۱۶ سال به شبکههای اجتماعی به تصویب رسانده است. این قانون که قرار است در سال ۲۰۲۵ اجرایی شود، به پلتفرمهای محبوبی مانند فیسبوک و اینستاگرام فشار میآورد که در صورت عدم موفقیت در جلوگیری از ورود کاربران زیر ۱۶ سال، با جریمههای سنگین مواجه خواهند شد. نخستوزیر استرالیا، آنتونی آلبانز، این اقدام را تغییر بنیادینی در حوزه اجتماعی و فرهنگی دانسته و ابراز کرد که کشور به کنترل اوضاع بازمیگردد.
**فرانسه: حفاظت از ذهنیت کودکان**
در اقدامات مشابه، قانونگذاران فرانسوی لایحهای را تصویب کردهاند که استفاده از رسانههای اجتماعی برای کودکان زیر ۱۵ سال را ممنوع میکند. این قانون با حمایت امانوئل مکرون، رئیسجمهور فرانسه، به منظور محافظت از نسل جوان تهیه شده است. لایحه هنوز به سنا فرستاده شده و مکرون از آن به عنوان قدمی اساسی در راستای حفاظت از کودکان تعبیر کرده است.
**دانمارک: محدودیتهای جدی در دنیای دیجیتال**
دانمارک بهتازگی قانونی تصویب کرده که ورود کودکان زیر ۱۵ سال به شبکههای اجتماعی را منع میکند، هرچند والدین میتوانند فرزندان ۱۳ تا ۱۵ ساله خود را از این محدودیت استثنا کنند. وزیر دیجیتالیسازی دانمارک، کارولین استاگ اولسن، از تلاش شبکههای اجتماعی برای ربودن زمان و سلامت کودکان ابراز نگرانی کرده و تاکید کرده که قصد دارند این روند را متوقف کنند.
این استراتژیها نمایانگر تلاشی جهانی برای محافظت از کودکان در برابر چالشهای فضای مجازی هستند، و دولتهای مختلف در سرتاسر جهان در تلاشند تا آیندهای امنتر برای نوجوانان فراهم کنند.### ممنوعیت استفاده از شبکههای اجتماعی برای کودکان در حال افزایش است
کشورهای مختلف به دلیل نگرانیهای فزاینده درباره تأثیر شبکههای اجتماعی بر روی کودکان، تصمیم به وضع محدودیتهایی گرفتهاند. بر اساس گزارش جدید، برنامههایی برای ایجاد حسابهای اجتماعی برای کودکان ۱۳ تا ۱۵ ساله از اکتبر ۲۰۲۴ در دست بررسی است. این در حالی است که تحقیقات رسانهای در نروژ نشان میدهد بیش از نیمی از کودکان ۹ ساله و تقریبا ۷۲ درصد از کودکان ۱۱ ساله در این شبکهها فعال هستند و در صورت اجرایی شدن قوانین جدید، میلیونها حساب تحت تأثیر قرار خواهند گرفت.
#### ممنوعیت استفاده از موبایل در کلاسهای کره جنوبی
کره جنوبی هنوز به طور کامل استفاده از شبکههای اجتماعی را برای کودکان ممنوع نکرده است، اما استفاده از موبایل در کلاسهای درس را از مارس ۲۰۲۶ ممنوع میکند. هدف این قانون، مقابله با نگرانیهای مربوط به اعتیاد به موبایل و تأثیر منفی آن بر عملکرد تحصیلی و اجتماعی دانشآموزان است. با این حال، افراد دارای معلولیت که نیاز به دستگاههای دیجیتال به عنوان ابزار یادگیری دارند، از این قانون مستثنی خواهند بود.
#### اقدامات انگلیس برای محدودیت شبکههای اجتماعی
انگلیس نیز در پی الگو برداری از استرالیا، در حال بررسی وضع محدودیتهایی برای کاربران زیر ۱۶ سال در شبکههای اجتماعی است. نخستوزیر انگلیس، ریشی سوناک، به خطرات و پیامدهای منفی این فضاها بر سلامت روان و مقایسههای اجتماعی اشاره کرده است. دولت این کشور در حال جمعآوری شواهد جهانی برای ارزیابی بهترین شیوههای اجرا به منظور محدودیتهای پیشنهادی است.
#### یونان در پی وضع مشابه به استرالیا
نخستوزیر یونان در سپتامبر ۲۰۲۵ اعلام کرد که این کشور نیز به بررسی ممنوعیت شبکههای اجتماعی برای نوجوانان میپردازد. او به نبود اطلاعات کافی درباره عواقب استفاده از این شبکهها بر روی ذهن کودکان اشاره کرد و خاطرنشان کرد که یونان استفاده از موبایل در کلاسهای درس را ممنوع کرده است.
#### ترکیه و تلاش برای محدودیت شبکههای اجتماعی
ترکیه نیز در حال آمادهسازی قانونی برای محدود کردن دسترسی افراد زیر سن قانونی به شبکههای اجتماعی است. گزارشی پارلمانی این کشور شامل پیشنهاداتی برای احراز سن و فیلتر محتوای نامناسب منتشر کرده است. انتظار میرود حزبی که رجب طیب اردوغان رهبری آن را بر عهده دارد، به زودی پیشنویس این قانون را به تصویب برساند. این لایحه پیشنهاد محدودیتهای شبانه برای اینترنت و فیلتر محتوای فعال در شبکههای اجتماعی را برای کاربران زیر ۱۸ سال نیز شامل میشود.
آلمان به دنبال ممنوعیت دسترسی به شبکههای اجتماعی
کشور آلمان به تازگی به بررسی امکان مسدود کردن شبکههای اجتماعی برای کاربران زیر سن قانونی پرداخته است. فردریک مرتس، صدراعظم این کشور، قصد دارد محدودیتهایی را برای کاربران زیر ۱۶ سال اعمال کند. رئیس شاخه کارگری حزب دموکرات مسیحی، دنیس رادتکه، به این موضوع اشاره کرده و عنوان کرده است که تحولات رسانههای اجتماعی به سرعت از سواد رسانهای پیشی گرفته و در بسیاری از موارد به انتشار نفرت و اخبار جعلی منجر میشود. لذا، ایده معرفی محدودیت سنی مشابه استرالیا با استقبال مواجه شده است.
جمهوری چک نیز ممنوعیت مشابهی را در نظر دارد
در همین راستا، آندری بابیش، نخستوزیر جمهوری چک، اعلام کرده که او نیز از ممنوعیت استفاده از شبکههای اجتماعی برای زیر ۱۵ سالهها حمایت میکند، در حالی که چند کشور اروپایی دیگر نیز اقدام به وضع محدودیتهای مشابه کردهاند. بابیش در یک پیام ویدئویی اظهار داشت که کارشناسان معتقدند این شبکهها برای کودکان خطرناک هستند و باید از آنها محافظت شود.
کارل هاولیچک، معاون نخستوزیر جمهوری چک، نیز اعلام کرده که کابینه به شدت در حال بررسی این پیشنهاد است و در صورت نهایی شدن، قانون مربوطه به زودی معرفی خواهد شد.
توجه اتحادیه اروپا به محدودیت سن برای کاربران نوجوان
علاوه بر این، پارلمان اتحادیه اروپا نیز با تصویب قطعنامهای غیرالزامآور خواستار مسدودسازی دسترسی کاربران زیر ۱۶ سال به شبکههای اجتماعی و چتباتهای هوش مصنوعی شده است. این قطعنامه به وضوح بیان میکند که برای تضمین تعامل متناسب با سن، باید حداقل سنی برای دسترسی به این بسترها تعیین شود.
با توجه به قوانین سرویسهای دیجیتال اتحادیه اروپا، کشورها باید به صورت مستقل درباره حداقل سن قانونی تصمیمگیری کنند. بر اساس این قطعنامه، دسترسی کاربران ۱۳ تا ۱۶ ساله با اجازه والدین مجاز است و همچنین هیچ کودکی زیر ۱۳ سال نمیتواند به پلتفرمهای اجتماعی و ارتباطی دسترسی داشته باشد.
این قطعنامه به عنوان یک بیانیه سیاسی عمل میکند و بار قانونی ندارد.
هند در تلاش برای فیلتر شبکههای اجتماعی برای جوانان
در سطح جهانی، هندوستان نیز به دنبال وضع قوانینی برای حفاظت از کودکان و نوجوانان است. به تازگی یکی از نمایندگان ائتلاف نارندرا مودی، نخستوزیر هندوستان، لایحهای را برای ممنوعیت استفاده از شبکههای اجتماعی توسط کودکان پیشنهاد کرده است. نماینده هندی، ال. اس. کی دوارایالو، بیان کرده که کودکان به این شبکهها معتاد شده و هند به عنوان یکی از بزرگترین تولیدکنندگان دادهها برای پلتفرمهای خارجی محسوب میشود، که این باعث ایجاد مشکلات اجتماعی و اقتصادی برای کشور خواهد شد.
### تصویب قوانینی جدید برای حفاظت از نوجوانان در مالزی و ایالات متحده
مقامات دولتی مالزی به تازگی قانونی را تصویب کردهاند که مطابق آن، افراد زیر ۱۶ سال نمیتوانند حسابهای کاربری در شبکههای اجتماعی ایجاد کنند. بر اساس پیشنویس ۱۵ صفحهای این قانون، حسابهای کاربری فعلی نوجوانان نیز باید غیرفعال شود. این قانون که در اواخر ۲۰۲۵ اجرایی خواهد شد و با هدف ارتقاء ایمنی آنلاین خانوادهها و کودکان طراحی شده، از سال ۲۰۲۶ در مالزی به اجرا درمیآید. فهمی فاضل، وزیر ارتباطات مالزی، اعلام کرده است که همکاری دولت، نهادهای نظارتی و والدین میتواند به ایمنسازی فضای مجازی کمک کند.
دولت مالزی پیشتر نیز اقداماتی برای کنترل شبکههای اجتماعی انجام داده و این اپلیکیشنها را ملزم به دریافت مجوز و پیادهسازی تدابیر امنیتی مانند تأیید سن کرده است. این اقدام بخشی از قانون ایمنی آنلاین ۲۰۲۵ است که به تازگی تصویب شده و هدف آن تنظیم محتوای مضر در پلتفرمهای دیجیتال است.
در ایالات متحده، روند مشابهی در حال وقوع است. در سال ۲۰۲۵، کتی هوکول، فرماندار نیویورک، قانونی را امضا کرد که بر اساس آن، شبکههای اجتماعی بزرگ ملزم به نمایش برچسبهای هشدار درباره خطرات بهداشت روانی برای کاربران جوان هستند. این قانون به پلتفرمهایی که از ویژگیهای معتادکننده مانند اسکرول بیپایان و ویدئوهای خودکار استفاده میکنند، میپردازد.
همچنین ایالت نبراسکا نیز با تصویب مجموعهای از لوایح جدید، به محدودسازی ویژگیهای شبکههای اجتماعی پرداخته است. جیم پیلن، فرماندار نبراسکا، قانونی به نام “قانون طراحی آنلاین متناسب با سن” امضا کرده که شرکتها را ملزم میکند محدودیتهای سنی و محتوا را رعایت کنند. بر اساس این قانون، جمعآوری دادههای خصوصی از کاربران زیر سن قانونی محدود خواهد شد و والدین ابزارهای بیشتری برای کنترل فعالیت آنلاین فرزندان خود خواهند داشت.
پیلن در بیانیهای اعلام کرده که این لوایح به مدارس کمک میکنند تمرکز بیشتری روی آموزش داشته باشند و از مزاحمتهای دیجیتال جلوگیری کنند. انتظار میرود این قوانین از اول ژانویه ۲۰۲۶ اجرایی شوند و ابزاری برای حفاظت از کودکان در برابر محتوای مضر فراهم آورند.
