به گزارش خبردونی، ارزش اقتصادی واحدهای پردازش گرافیکی (GPU) در حال حاضر از بسیاری از فلزات گرانبها بیشتر شده و برخی آن را «طلای جدید اقتصاد دیجیتال» نامیدهاند. اما چه عواملی باعث تبدیل این پردازندهها به یکی از اجزای حیاتی عصر هوش مصنوعی شده است؟
### GPU چیست؟
GPU یا واحد پردازش گرافیکی، تراشهای است که برای انجام محاسبات بهصورت همزمان طراحی شده است. بر خلاف CPU که تعداد محدودی هسته پردازشی دارد، GPU توانایی اجرای هزاران عملیات مشابه بهطور همزمان را دارد. از این رو، این تراشه بهتدریج به حوزههای علمی، شبیهسازی، استخراج رمزارز و هوش مصنوعی وارد شد.
### محبوبیت GPU در هوش مصنوعی
تا حدود یک دهه پیش، GPU تنها برای رندر کردن تصاویر کاربرد داشت، اما به مرور زمان مشخص شد که همین محاسبات موازی برای آموزش شبکههای عصبی نیز بسیار مناسب است. این کشف باعث تغییر مسیر صنعت هوش مصنوعی شد، زیرا آموزش مدلهایی مانند ChatGPT و دیگر شبکهها بدون چندین GPU عملاً غیرممکن است.
### دلایل افزایش قیمت GPU
افزایش تقاضا تنها دلیل گرانی نیست. با ظهور هوش مصنوعی مولد، درخواست برای GPU به شدت افزایش یافته است و شرکتهای بزرگ مانند OpenAI و Google میلیونها GPU سفارش دادهاند که به کمبود بازار منجر شده است. همچنین فرآیند تولید GPU به شدت پیچیده است و تنها تعداد کمی از شرکتها امکان تولید این محصول را دارند.
یکی از چالشهای اصلی در تولید GPU، تأمین حافظههای فوقسریع (HBM) است که انتقال دادهها را با سرعت بالا انجام میدهند. تنها سه شرکت بزرگ جهان در این زمینه فعال هستند و افزایش ظرفیت تولید آن به زمان نیاز دارد.
با بالا رفتن ارزش GPU، بازار سیاه برای این محصولات در برخی کشورها شکل گرفته است. بهدلیل محدودیتهای صادراتی آمریکا، قیمت برخی از سرورهای مجهز به GPU در چین به شدت افزایش یافته و سختافزارهای قدیمی با قیمتهای بالاتری خرید و فروش میشوند.
### آینده GPU
با توجه به نیاز روزافزون به مدلهای پیچیده هوش مصنوعی و مراکز داده جدید، احتمال کاهش تقاضا در کوتاهمدت بسیار کم به نظر میرسد. کارخانههای تولید GPU در حال افزایش ظرفیت تولید هستند، اما ساخت کارخانههای جدید به زمان و سرمایه بالایی نیاز دارد. تحلیلگران بر این باورند که GPU نه تنها ابزاری تجاری، بلکه به مسئلهای ژئوپلیتیکی تبدیل شده است و تأثیر مستقیم بر رقابت جهانی در حوزه هوش مصنوعی دارد.
