**گزارش تاریخی کاردار سفارت آمریکا در آستانه پیروزی مشروطهخواهان در تهران**
به گزارش خبردونی، یک سند تاریخی از کاردار سفارت ایالات متحده در تهران، مربوط به ۲۷ تیر ۱۲۸۸ (۱۸ ژوئیه ۱۹۰۹)، دو روز پس از فتح تهران به دست مشروطهخواهان منتشر شده است. این گزارش جزئیات ورود نیروهای سپهدار و بختیاری به تهران و سقوط پایتخت را شرح میدهد.
کاردار در این گزارش به وزیر امور خارجه نوشت: “نیروی انقلابی به رهبری سپهدار، در صبح روز ۱۳ ژوئیه (۲۲ تیر ۱۲۸۸)، با دور زدن نیروهای سلطنتطلب وارد شهر شد و تسلط خود را بر آن برقرار کرد.” به گفته او، مقاومت قابل توجهی در برابر آنها وجود نداشت زیرا بیشتر قزاقهای ایرانی برای تقویت نیروهای مأمور به دفاع از پایتخت اعزام شده بودند.
در ۱۴ ژوئیه (۲۳ تیر ۱۲۸۸)، نیروهای سلطنتطلب شهر را هدف گلولهباران قرار دادند و به مسجدی که به عنوان مقر فرماندهی بختیاریها بود، شلیک کردند. با وجود تداوم درگیریها، صدمات چندانی گزارش نشد.
کاردار همچنین به فرار محمدعلیشاه به سفارت روسیه در زرگنده در ساعت ۹ صبح روز ۱۶ ژوئیه (۲۵ تیر ۱۲۸۸) اشاره کرد و افزود که او تحت حفاظت پرچمهای روسیه و بریتانیا قرار گرفت. به دنبال این وقایع، ولیعهد به عنوان شاه اعلام شد و شاه مخلوع بهزودی احتمالاً به کریمه منتقل خواهد شد.
این گزارش، که از دفتر تاریخنگاری وزارت امور خارجه آمریکا به ثبت رسیده است، جزئیات مهمی از تحولات انقلاب مشروطه در ایران را ارائه میدهد.
