به گزارش سرمایه‌گذاری نوین، در سال ۱۸۶۸، فردی لاغر اندام و مضطرب سوار بر یک قطار در بریتانیا شد و چمدانی حاوی نزدیک به ۲۰ پوند (حدود ۹ کیلوگرم) مواد منفجره را با خود حمل می‌کرد. این صنعت‌گر سوئدی که نگران عواقب جرم خود بود، در حقیقت قصد داشت اختراع جدیدش را به فروش برساند و نه اینکه آن را منفجر کند. پس از سال‌ها آزمایش، آلفرد نوبل آماده بود تا از اختراع تازه‌اش که قرار بود تحول بزرگی در جهان ایجاد کند، بهره‌برداری کند؛ دینامیت.
نوبل با این نوآوری موفق شد انرژی ناپایدار نیتروگلیسیرین را که به صورت تاریخی خطرناک بود، تحت کنترل درآورد. دینامیت که نسبت به باروت، که به مدت قرن‌ها قدرتمندترین ماده منفجره محسوب می‌شد، از نظر ایمنی و کارایی مزیت‌های قابل توجهی داشت، جرقه انقلاب صنعتی دوم را ایجاد کرد و در زمینه‌های مهندسی عمران، معدن‌کاری و جنگ تأثیر عمیق گذاشت.
استیون آر. بون، نویسنده کتاب «اختراعی بس شوم: دینامیت، نیترات‌ها و شکل‌گیری جهان مدرن»، می‌گوید: «اغلب چیزهایی که امروزه در جوامع صنعتی از آن‌ها بهره‌مند هستیم، بدون دینامیت ممکن نبود.»
### نوبل چگونه نیتروگلیسیرین را مهار کرد؟
آلفرد نوبل در سال ۱۸۳۳ در استکهلم به دنیا آمد و بخش از کودکی‌اش را در سن‌پترزبورگ روسیه با پدرش، امانوئل، گذراند. امانوئل تولیدکننده مهمات و مین‌ها برای ارتش روسیه بود و همواره تلاش می‌کرد تا پسرش را به دنیای کسب‌وکار آورد. در این راستا، نوبل 17ساله به پاریس فرستاده شد تا در آزمایشگاه تئوفیل-ژول پلوز کار کند و با شیمیدان ایتالیایی آسکانیو سوبرو آشنا شود.
نیتروگلیسیرین با آنکه از باروت قوی‌تر بود، اما دارای مشکلات جدی بود؛ این ماده بسیار ناپایدار بود و به سادگی می‌توانست منفجر شود. حتی یک لرزش خفیف می‌توانست منجر به انفجار شود. به همین دلیل، بسیاری از کشورها حمل و نقل آن را ممنوع کردند.
به رغم خطرات، نوبل دیدگاه متفاوتی داشت. او به توانایی‌های تجاری نیتروگلیسیرین ایمان داشت و آزمایش‌های متعددی را برای مهار این ماده خطرناک انجام داد که دو بار به انفجار آزمایشگاهش منجر شد. یکی از این حوادث در سال ۱۸۶۴ بود که منجر به کشته‌شدن چند نفر، از جمله برادرش امیل، شد.
با این وجود، دو کشف مهم به نوبل این امکان را دادند که اولین تولیدکننده نیتروگلیسیرین در مقیاس صنعتی شود؛ او یک چاشنی انفجاری ساخت و همچنین با افزودن کیزل‌گور، نیتروگلیسیرین را پایدارتر کرد. این ترکیب جدید به شکل خمیری قابل‌حمل درآمد و به نوبل امکان ثبت اختراع دینامیت در سال ۱۸۶۷ را داد؛ نامی که از واژه یونانی «قدرت» انتخاب شده بود.**معرفی باروت انفجاری ایمن نوبل به بازار**
محصول جدیدی با نام «باروت انفجاری ایمن نوبل» به بازار عرضه شده است.
**دینامیت، تحول‌گر در مهندسی عمران**
با ورود دینامیت به عرصه مهندسی عمران، این صنعت دگرگون شد. گروه‌های ساختمانی که قبل از این به پودرهای انفجاری سنتی متکی بودند، اکنون به گزینه‌ای ایمن‌تر و قوی‌تر دسترسی پیدا کرده بودند. در حالی که پودرهای قدیمی تنها قادر به منفجر کردن بخش‌های کوچکی از سنگ بودند، دینامیت توانست ظرفیت انفجار را به طور قابل توجهی افزایش دهد. بون می‌گوید: «این امکان وجود داشت که دینامیت را در حفره‌های سنگ قرار داد و به این ترتیب قدرت انفجار نه تنها افزایش یابد، بلکه جهت آن نیز کنترل شود.»
اختراع نوبل به صرفه‌جویی در زمان و جان انسان‌ها کمک کرد و به کارگران امکان داد تا بر روی زمین‌های دشوار غلبه کنند و ساخت پروژه‌های مهمی مانند کانال‌ها، پل‌ها و تونل‌ها را آغاز کنند؛ پروژه‌هایی که تأثیر زیادی بر تجارت و جهانی‌شدن داشتند. پروژه‌هایی از جمله کانال پاناما و پل بروکلین با کمک دینامیت محقق شدند.
کارگران معدن نیز با جایگزینی کلنگ و بیل با دینامیت توانستند با نیروی کار کمتری مقدار بیشتری سنگ معدن استخراج کنند. این ماده به استخراج زغال‌سنگ و فلزاتی چون مس و آهن که برای انقلاب صنعتی حیاتی بودند، کمک شایانی کرد. همچنین، استخراج گچ و سنگ آهک برای تولید بتن و سیمان به توسعه صنعت ساخت‌وساز منجر شد.
**عواقب ویرانگر دینامیت**
اگرچه نوبل دینامیت را برای تسهیل ساخت‌وساز طراحی کرده بود، اما این ماده به زودی به ابزاری برای تخریب تبدیل شد. او از همان ابتدا به پتانسیل‌های نظامی دینامیت آگاه بود و باور داشت که سلاح‌های ویرانگر می‌توانند به صلح کمک کنند. او در سال ۱۸۹۱ اظهار کرد: «شاید کارخانه‌های من به جنگ پایان دهند…»
با این حال، ایده نوبل برای جلوگیری از جنگ‌ها با ورود دینامیت به عرصه نظامی به سرعت شکست خورد. پس از اینکه دینامیت تنها سه سال پس از عرضه‌اش در جنگ فرانسه و پروس مورد استفاده قرار گرفت، این ماده به سلاحی محبوب برای آنارشیست‌ها و تخریب‌گران تبدیل شد.
در جنگ‌های بعدی، دینامیت به عنوان ابزاری برای نفوذ و تخریب استحکامات و زیرساخت‌ها به کار گرفته شد. اختراع نوبل نه تنها باعث افزایش قدرت ارتش‌ها شد، بلکه استفاده از آن در مین‌ها و نارنجک‌ها نیز بر شدت جنگ‌ها افزود.
به دلیل قیمت پایین و سهولت حمل‌ونقل، دینامیت به سلاح محبوب آنارشیست‌ها و انقلاب‌گران تبدیل شد. در این میان، افرادی چون جرمایا او‘داناوان روسا آموزش‌های لازم برای استفاده از دینامیت را به دیگران ارائه می‌دادند.**تغییرات در تروریسم و تأثیر دینامیت بر تاریخ**
با ورود دینامیت به عرصه جنگ و مهندسی عمران، این ماده منفجره به تغییرات اساسی در شیوه‌های تروریسم نیز انجامید. همان‌طور که اشاره شده، استفاده از مواد منفجره در دهه ۱۸۸۰ به ویژه در زمینه خشونت سیاسی افزایش چشمگیری یافت. به عنوان مثال، تزار الکساندر دوم روسیه در سال ۱۸۸۱ بر اثر حمله یک انقلابی که بمبی به سوی او پرتاب کرد، جان خود را از دست داد. همچنین، در واقعه شورش‌های های‌مارکت در شیکاگو در سال ۱۸۸۶، یک فرد ناشناس بمبی را به سمت تجمع کارگران انداخت که منجر به تیراندازی و کشته شدن حداقل هشت نفر شد.
در اوایل دهه ۱۸۸۰ نیز گروه‌های ملی‌گرا در ایرلند با استفاده از دینامیت به اهداف دولتی و غیرنظامی در بریتانیا حمله کردند. از جمله این حملات می‌توان به انفجارهایی در برج لندن، مجلس عوام و اسکاتلند یارد اشاره کرد.
**منشأ جایزه‌های نوبل و تأثیر آن بر بشریت**
آلفرد نوبل، مخترع و صاحب ۳۵۵ اختراع و نزدیک به ۱۰۰ کارخانه تولید مواد منفجره، تا قبل از مرگش در سال ۱۸۹۶، ثروت زیادی را جمع‌آوری کرده بود. او وصیت‌نامه‌اش را یک سال قبل از مرگ تغییر داد و عمده دارایی‌اش را به ایجاد جایزه‌های سالانه برای افرادی که به بشریت خدمت می‌کنند، اختصاص داد. این جوایز شامل دسته‌هایی نظیر فیزیک، شیمی، پزشکی، ادبیات و صلح است. جایزه نوبل در اقتصاد نیز در سال ۱۹۶۸ به این مجموعه افزوده شد.
هرچند نوبل هرگز به صراحت دلیل ایجاد این جوایز را توضیح نداد، اما معتقد است که خبر دروغین مرگ او در سال ۱۸۸۸ تأثیر زیادی بر او داشته است. گفته می‌شود که او پس از خواندن آگهی ترحیمی که او را «تاجر مرگ» نامیده بود، تصمیم گرفت تا میراثی متفاوت از خود به جا بگذارد.
بون اظهار می‌کند که نوبل در ازای بار اخلاقی ناشی از تولید مواد منفجره، سعی داشت با وقف بخشی از ثروتش، توازنی در امور بشردوستانه ایجاد کند.
منبع: www.history.com
