به گزارش خبرگزاری **خبرآنلاین**، ماهوشخانم مونسالدوله، یکی از زنان پیشرو و آگاه در دوره قاجار، با آشنایی به آداب و رسوم زمان خود و سفر به فرانسه، به زبان فرانسوی تسلط داشت. او همچنین در دوران محمدرضا پهلوی سفری به سوئیس انجام داد.
این شخصیت فرهنگی، در واپسین سالهای زندگیاش و در دهه نود عمر خود (دهه ۴۰ خورشیدی) خاطراتش را که بهصورت مداوم ثبت کرده بود، تدوین کرد. این خاطرات که توسط سیروس سعدوندیان و انتشارات زرّین به چاپ رسید، در دهه ۱۳۸۰ خورشیدی منتشر شد.
بخش نهم این خاطرات به موضوع سفر زنان ایرانی میپردازد. به گفته وی، معمولاً سفرهای زنان ایرانی به زیارتگاههایی مانند مشهد، کربلا و مکه محدود میشد و سفر به کشورهای خارجی در صد سال گذشته تقریباً غیرممکن بود. او دو زن ایرانی را که به مسکو و وین سفر کردند، نام میبرد.
هنگامی که ناصرالدینشاه برای سفر به فرنگ حرکت کرد، گروهی از زنان حرم او را تا رود ارس بدرقه کردند. در این میان، «انیسالدوله» سوگلی شاه نیز حضور داشت که ناصرالدینشاه تمایل نداشت او را ترک کند و به همین دلیل او را با چادر و روبنده همراه خود به مسکو برد. اما زمانیکه روحانیون تهران از این سفر مطلع شدند، به شاه تذکر دادند که سفر زنان مسلمان به بیگانگان ممنوع است. این موضوع موجب بازگشت فوری «انیسالدوله» به تهران شد.
زن دیگری به نام «امینه اقدس» که از زنان ناصرالدینشاه بود، نیز بهطور مخفیانه به وین فرستاده شد اما متأسفانه پس از رسیدن به آنجا متوجه شد که زمان عمل گذشته و در نتیجه با چشمهای بسته به تهران بازگشت.
قبل از این دو زن، بهجز تعداد کمی از زنان که همراه محرمها به کربلا میرفتند، هیچ زن ایرانی دیگری تجربۀ سفر به کشورهای خارجی نداشت.
منبع: مجله «زن روز»، ۲۶ آذر ۱۳۴۵
