به گزارش خبرگزاری **خبرآنلاین** و به نقل از پایگاه اطلاعرسانی مرکز اسناد انقلاب اسلامی، این متن به تحلیل مقالهای میپردازد که در تاریخ ۹ مهر ۱۳۵۹ توسط سازمان رزمندگان پیشگام مستضعفین ایران منتشر شده است. این سازمان، اگرچه در اوایل دهه ۱۳۶۰ به عنوان جریانی انحرافی شناخته شد و برخی از اعضای آن به سازمان مجاهدین خلق پیوستند، اما در روزهای ابتدایی جنگ تحمیلی، نظریاتی درباره دکترین دفاعی انسداد تنگه هرمز ارائه داد که بیانگر اهمیت استراتژیک این گذرگاه حیاتی بود.
این سند، جنگ را تنها به عنوان یک رویارویی نظامی نمینگرد، بلکه آن را نبردی تمامعیار میان «تودههای مردم» و «امپریالیسم جهانی» میداند. نویسندگان این سند برای نخستین بار، استفاده از تنگه هرمز را به عنوان یک «سلاح استراتژیک» معرفی میکنند تا اقتصاد جهانی را تحت تأثیر قرار دهند. بررسی این دکترین نظامی-سیاسی نشاندهنده تلاش برای تغییر قواعد بازی در خلیج فارس در آستانه جنگ است.
### دکترین «جنگ تودهای» و سلاح استراتژیک هرمز
در حالی که دهه ۱۹۸۰ به عنوان پرخونترین جنگ قرن بیستم شناخته میشود، گروههای مبارزاتی در ایران به دنبال تدوین استراتژیهای ایدئولوژیک ضدامپریالیستی بودند. سند مورد بررسی نشاندهنده دیدگاهی است که نجات انقلاب را نه در جنگهای سنتی، بلکه در تحول ساختاری و بهرهبرداری از موقعیت خاص ژئوپلیتیک ایران میبیند.
### از ارتش کلاسیک تا بسیج تودهای
نخستین نکته کلیدی در این سند، انتقاد از ساختارهای جنگ کلاسیک است. نویسندگان بر این باورند که اتکا به ابزارهای متعارف نظامی در مقابله با رژیم بعث عراق، نادرست است و منجر به آسیبپذیری خواهد شد. به جای این رویکرد، استراتژی «تبدیل جنگ کلاسیک به جنگ تودهای» پیشنهاد میشود که تأکید بر مشارکت مردمی در دفاع دارد. با استناد به تجربیات جهانی، این اندیشه به نبردی فرسایشی تبدیل میشود که در آن انگیزههای انقلابی جایگزین برتری تسلیحاتی میشود.
### تنگه هرمز: شریان حیات و ابزار بازدارندگی
بخش دوم این سند بر اهمیت استراتژیک تنگه هرمز تمرکز دارد. در این دیدگاه، این تنگه نهتنها یک مسیر جغرافیایی، بلکه به عنوان «شاهرگ حیاتی امپریالیسم» شناخته میشود. نویسندگان تأکید میکنند که انسداد این تنگه، تأثیرات عمیقی بر اقتصاد جهانی به خصوص در واشنگتن و توکیو خواهد داشت.
تحلیل سند بر دو محور اساسی استوار است: نخست، فشار اقتصادی جهانی که به واسطه انسداد تنگه، میتواند به زانو درآوردن اقتصادهای سرمایهداری را به دنبال داشته باشد و دوم، برهم زدن محاسبات منطقهای که میتواند رژیم بعث را به بنبست بکشاند. این اقدامات با هدف محدود کردن حمایتهای اقتصادی از عراق طراحی شده است.در جدیدترین تحلیلها، به بررسی رابطه بین ایدئولوژی و ژئوپلیتیک در جنگهای تودهای پرداخته شده است. این گزارش تأکید میکند که قدرتهای داخلی باید در شرایط متضاد اقتصادی و نظامی، به انتخابهای دشواری دست بزنند.
در این راستا، مستندات موجود پیوندی را میان شرایط «نفرات» و موقعیت جغرافیایی «تنگه هرمز» ترسیم میکنند. این گزارش بیان میکند که ایران به منظور مقابله با تهدیدات امپریالیستی، از قبیل کودتاها و محاصرههای اقتصادی، نیاز دارد که از موضع دفاعی خود خارج شده و اقداماتی «غیرمنتظره و قاطع» انجام دهد.
بنا بر این تحلیل، انسداد تنگه هرمز به عنوان یک استراتژی کلیدی در نظر گرفته شده و نه تنها یک اقدام ایذایی بلکه راهی اساسی برای ادامه جنگ تلقی میشود. نویسندگان این گزارش بر این باورند که این رویداد داخلی منجر به نمایان شدن تضادهای قدرتهای بزرگ خواهد شد و پیام همبستگی به نیروهای انقلابی در سطح جهانی ارسال میکند.
در بخش پایانی این مستند، با لحنی حماسی بر ضرورت اتخاذ تصمیمات جسورانه تأکید شده و استفاده از ابزارهای موجود در اختیار کشور، از جمله منابع انرژی و موقعیت جغرافیایی، به عنوان کلید موفقیت در برابر امپریالیسم معرفی شده است. این تحلیل نشان میدهد که مفاهیم «دفاع غیرعامل» و «جنگ نامتقارن» در آن زمان بهعنوان راهکارهای عملیاتی مطرح شده بودند.
در ادامه، متن کامل سند سازمان رزمندگان پیشگام مستضعفین ایران مورد بررسی قرار گرفته است.
