**افزایش چشمگیر قیمت ارزاق عمومی در ایران از دوره ناصرالدینشاه تا کنون**
در اوایل بهمن ماه 1332، یکی از خبرنگاران مجله «اطلاعات هفتگی» با بررسی روزنامه «وقایع اتفاقیه»، قیمتهای ارزاق عمومی را از سال 1271 قمری استخراج و منتشر کرد. این سال با 1233 و 1234 خورشیدی همزمان است و ششمین و هفتمین سال سلطنت ناصرالدینشاه قاجار به شمار میرود.
جدول ارائهشده مربوط به اوزان بر اساس «خروار» و «من» است؛ که هر خروار معادل 300 کیلوگرم و هر «من» (در صورتی که منِ تبریز منظور باشد) برابر با 3 کیلوگرم است. همچنین، واحد پول مورد استفاده «قران» و «شاهی» بود که هر قران معادل 20 شاهی به حساب میآمد. در حال حاضر، با محاسبه قیمت گندم به مبلغ 29,500 تومان برای هر کیلوگرم، مشخص میشود که قیمت این محصول در ایران در طول 171 سال اخیر حدود 4 میلیون و 425 هزار برابر افزایش یافته است.
اگر قیمت جهانی گندم با میانگین 42,000 تومان برای هر کیلوگرم در نظر گرفته شود، میزان افزایش قیمت گندم از زمان ناصرالدینشاه به حدود 6 میلیون و 300 هزار برابر خواهد رسید. این رقم بهخوبی تغییرات پولی و تورمی در اقتصاد ایران را در بیش از یکونیم قرن گذشته نشان میدهد.
از جمله قیمت ارزاق در دوره ناصرالدینشاه به شرح زیر است:
– گندم ساوجبلاغی مخصوص: یک خروار – 23 قران
– گندم معمولی: یک خروار – 20 قران
– جو: یک خروار – 12 قران
– کاه: یک خروار – 6 قران
– ذغال چوبی: یک خروار – 16.25 قران
– نان: یک من – 0.25 پنجشاهی
– گوشت: یک من – 1 قران
– برنج: یک من – 10 شاهی و نیم
– روغن: یک من – 2.5 قران
– هیزم: یک من – 8 قران
– پنیر: یک من – 1 قران و 1 شاهی
این اطلاعات نشاندهنده تحولات وسیع در قیمتهای مواد غذایی و ارزاق در طول تاریخ معاصر ایران است.
