به نقل از ایسنا، سیدمجتبی بزرگ علوی، نویسنده معاصر ایرانی، در بهمنماه سال ۱۲۸۲ متولد شد و در ۲۸ بهمن ۱۳۷۵ در برلین، آلمان، در اثر سکته قلبی درگذشت. او در دوران جوانی برای تحصیلات به آلمان رفت و پس از بازگشت به ایران، به تدریس زبان آلمانی مشغول شد.
بزرگ علوی از ۱۳۰۷ در هنرستان صنایع شیراز مشغول به تدریس بود و به عنوان مترجم به گیلان رفت که این سفر الهامبخش داستان معروف او «گیلهمرد» شد. او در ۱۳۰۸ به تدریس زبان آلمانی در تهران پرداخت و در مجامع ادبی و روشنفکری پایتخت با شخصیتهایی همچون صادق هدایت همکاری داشت.
نخستین اثر او، مجموعه داستان «چمدان» در سال ۱۳۱۳ منتشر شد و به عنوان یکی از pioneers داستاننویسی مدرن ایران شناخته شد. در سال ۱۳۱۶ به علت اتهام عضویت در یک تشکل کمونیستی، به هفت سال زندان محکوم و فعالیتهای ادبیاش متوقف شد. پس از آزادی، با انتشار «ورقپارههای زندان» در ۱۳۲۱، به ادبیات زندان در ایران پایهگذاری کرد و اثر راهگشای او «چشمهایش» در سال ۱۳۳۱ به چاپ رسید.
حسن میرعابدینی، در کتاب خود درباره بزرگ علوی مینویسد که نثر او ساده و بدون لفاظی است و بیشتر به زندگی روشنفکران و طبقه متوسط میپردازد. داستانهای او از نظر عاطفی زنانی را به تصویر میکشند که در آنها توانایی ابراز احساسات و آرزوهای خود را دارند. داستانهای علوی، اغلب با جستجو و کنکاش آغاز میشوند و برای خواننده هرگز پایانی قطعی را درنظر نمیگیرند.
میرعابدینی همچنین اشاره میکند که بزرگ علوی پس از انقلاب در سال ۱۳۵۸ به ایران بازگشت و حضور او در محافل ادبی و سیاسی، تاثیرات زیادی بر آثارش گذاشت، هرچند که تلاشهایش برای فاصله گرفتن از سیاست بالاجبار به سرنوشتهای ناخواستهای منجر شد.بزرگ علوی، نویسنده و مترجم ایرانی، در سال ۱۳۵۹ برای دومین بار به ایران بازگشت. سفر سوم او در تاریخ ۳۱ فروردین ۱۳۷۱ به وقوع پیوست که به مدت پنج هفته در کشورش ماند و در این مدت مشغول چاپ کتاب «گذشت زمانه» شد. با وجود آرزوی عمیقش برای نویسندگی، موانع متعددی از جمله سیاست، زندان، فعالیتهای حزبی و مشغلههای تدریس، مانع از پیشرفت او در عرصه ادبیات شد. او در ۲۸ بهمن ۱۳۷۵ در سن ۹۳ سالگی به خاطر بیماری قلبی درگذشت و در گورستان برلین آرام گرفت. او در آخرین سالهای عمرش هنوز حسرت ناتمام ماندن راه نویسندگی را با خود همراه داشت و ابراز میکرد که با دیدن آثار همکارانش، غمگین میشود که نتوانسته است آثار باارزشی خلق کند.
در کارنامه ادبی بزرگ علوی، مجموعهای از داستانها و ترجمهها از خود باقی گذاشته است. برخی از آثار داستانی او شامل «دیو!…دیو!»، «چمدان»، «قربانی»، «تاریخچه اتاق من»، و «داستان رقص مرگ» هستند. همچنین، از آثار ترجمهاش میتوان به «حماسه ملی ایران»، «دوشیزه اورلئان»، «باغ آلبالو» و «کسب و کار میسیز وارن» اشاره کرد.
