به نقل از روزنامه اعتماد، محمود فاضلی، انتشار اخیر تصاویری از اعدام دستهجمعی ۲۰۰ نفر از اتباع یونان توسط ارتش نازی در خاک این کشور، واکنشهایی را به همراه داشته است. این عکسها که به وسیله یک فروشنده بلژیکی بدون شناسایی فوری منتشر شدند، در یک پلتفرم فروش آنلاین در یونان قرار گرفته است. این فرد قصد داشت آنها را حراج کند، اما تاکنون هیچگونه اطلاعرسانی درباره وجود چنین تصاویری نشده بود.
فروشنده پس از واکنشهای عمومی اعلام کرد که علاقهمندی زیادی از سوی مجموعهداران برای خرید این عکسها وجود دارد، اما وی تصمیم به توقف حراج به دلیل حساسیت تاریخی این تصاویر گرفته است و امیدوار است گفتوگوی سازندهای با مقامات یونانی درباره آینده آنها داشته باشد.
رئیسجمهوری یونان با مثبت ارزیابی کردن تصمیم وزارت فرهنگ برای جمعآوری این عکسها پس از تأیید اصالتشان، تأکید کرد که این امر به حافظه تاریخی کمک شایانی خواهد کرد. همچنین دبیرکل حزب کمونیست یونان با ارسال نامهای به مقامات، خواستار توقف حراج این عکسها شد و تأکید کرد که آنها باید به عنوان گواهی بر فداکاریهای مردم یونان حفظ شوند.
روز کارگر ۱۹۴۴ به عنوان یک نقطه عطف تاریخی در اشغال بخشهایی از یونان توسط آلمانیها، به خاطره ملت تبدیل شده است. در این روز، ۲۰۰ زندانی یونانی در میدان تیر «کایساریانی» به تلافی قتل یک فرمانده آلمانی اعدام شدند. این رویداد نه تنها اقدام تروریستی شناخته میشود بلکه نمایانگر مقاومت مردم نیز محسوب میشود.
در بهار ۱۹۴۴، وضعیت سیاسی در یونان بحرانی بود و نیروهای اشغالگر آلمان به تلافی حملات، سیاستهای انتقامجویی را تشدید کردند. گروههای مقاومت یونانی همچون EAM و ELAS به نیروی غالب تبدیل شدند و در حالی که برخی مورخان آغاز جنگ داخلی را پیشبینی میکردند، مقامات اشغالگر به سرکوبی کمونیستها و حامیان جبهه آزادیبخش ملی پرداختند.
در ۳۰ آوریل، فرمانده نظامی یونان اعلام کرد که ۲۰۰ نفر از زندانیان «کمونیست» در اول ماه مه اعدام خواهند شد. این زندانیان که غالباً اعضای حزب کمونیست بودند، در شرایط سختی بازداشت و در برابر خواستههای عمومی تحت سرکوب قرار گرفتند.در نخستین ساعتهای روز اول مه سال ۱۹۴۴، دستهای از ۲۰۰ نفر بهطور رسمی احضار و سپس به مکان اعدام در میدان تیر کایساریانی منتقل شدند. در این مسیر، بسیاری از این افراد بهسرعت یادداشتهایی برای خداحافظی از خانواده و دوستان نوشتند که بعدها به دست دیگران رسید و به بستگان یا سازمانهای مقاومت تحویل داده شد. این دستنوشتهها بهعنوان یادگاری از آخرین لحظات زندگی آنها به شمار میروند.
کشتهشدگان در گروههای ۲۰ نفره به محل اعدام هدایت شدند و حدود ساعت ۱۰ صبح، با صدای رگبار گلولهها، کار اعدام آغاز شد. هر گروه پس از اعدام، مسئولیت انتقال اجساد به کامیونهای زباله را برعهده داشتند و پس از آن، نوبت خودشان به اعدام میرسید. این روند تا ساعت ۱۲ ظهر ادامه یافت و آخرین اجساد توسط نیروهای امنیتی منتقل شد.
روز بعد از این حادثه، ساکنان کایساریانی علیه تروریسم آلمانی اعتراض کردند و خیابان اصلی را به «خیابان قهرمانان» تغییر نام دادند. بر روی دیوارهای شهر این عبارت نوشته شده بود: «این خیابان خیابان قهرمانان است که در آن قهرمانان ملت قدم میزنند. دیروز، در روز اول ماه مه، ۲۰۰ جوان در آن قدم گذاشتند.»
اعدام این ۲۰۰ نفر نه یک اتفاق تصادفی، بلکه بخشی از سیاست انتقامی نظام نازی در اروپا بود. اما در یونان، این رویداد بهخصوص اهمیت یافت زیرا با درگیریهای سیاسی و شکافهای اجتماعی آن دوران مرتبط بود. مورخ یونانی، «یانیس چارالامبیدس»، بیان کرده که قربانیان در عکسها با وقار و اعتماد به نفس ایستادهاند. شهادتهای زمان نشان میدهد که زندانیان از لحظه انتخابشان آواز میخواندند و این نگرش و احساسات در چهرههای آنان کاملاً مشهود است. آنها نشاندهنده افرادی هستند که باوجود شرایط سخت، با غرور از خود دفاع کردند.
