به گزارش خبرنگار خبردونی، کتاب جدیدی به نام «مدرسنامه» با زیرعنوان «فعالیتها، اسناد، محاکمه متهمین به قتل» توسط فاطمه قاضیها به چاپ رسیده و از سوی موسسه کتابشناسی شیعه منتشر شد.
این اثر به شخصیت تاریخی آیتالله شهید سیدحسن مدرس (م ۱۳۵۶ق/۱۳۱۶ ش) میپردازد، که به عنوان یکی از چهرههای تاثیرگذار سیاسی و اجتماعی ایران شناخته میشود. وی فعالیتهای سیاسیاش را از سن سیویک سالگی در اصفهان با مبارزه علیه مالیاتهای ناعادلانه آغاز کرده است.
کتاب «مدرسنامه» در سه بخش تقسیمبندی شده است. بخش ابتدایی به زندگینامه مختصر مدرس و فعالیتهایش از جمله تعاملاتش با قرارداد ۱۹۱۹، نظراتش درباره قانون و مشارکتاش در جنبشهای سیاسی میپردازد. بخش دوم شامل اسناد ارزشمندی از چهار آرشیو رسمی کشور است که اطلاعات متنوعی ارائه میدهد. در نهایت، بخش سوم به چگونگی شهادت و محاکمه افرادی که به قتل مدرس متهم شدهاند، توجه دارد و شامل اظهارات دادستان، وکلا و دفاعیههای متهمین است. این بخش با تصاویری از مدرس و نمایهها به پایان میرسد.
فاطمه قاضیها، پژوهشگر و سندشناس، با نویسندگی در زمینه تاریخ قاجار مشهور است. آثار او شامل جمعآوری سندهایی از این دوره و نگارش متعددی از جمله روزنامه خاطرات ناصرالدینشاه و اسناد روابط ایران و روسیه میباشد.
قاضیها همچنین به خانواده مدرس اشاره کرده و مینویسد که او از همسر اول خود دو دختر و دو پسر داشته است. دخترانش شامل فاطمه و خدیجه هستند، و پسرانش نیز در زمینههای اجتماعی و پزشکی فعالیتهای زیادی داشتهاند. او بعد از از دست دادن همسرش با زنی دیگر ازدواج کرده و پسرش در قحطی جنگ جهانی اول جان خود را از دست داده است.
نگارنده کتاب همچنین بر عشق مدرس به پسرش عبدالباقی تاکید داشته و به تأثیرات عمیق او در دوران زندگی مدرس اشاره میکند.
در ادامه، نویسنده به ورود مدرس به تهران در سال ۱۳۲۸ ه.ق معادل ۱۲۸۹ ه.ش پرداخته و در این بخش توضیح میدهد که چهطور مدرس به عنوان یکی از علمای برجسته به مجلس شورای ملی انتخاب شده و به سرعت نفوذ خود را در میان مردم اصفهان نمایان کرد.در پی انتخاب پنج نفر برای یک ماموریت کلیدی، “مدرس” به جمع آنها پیوست. او با یک دوچرخه بارکشی عازم تهران شد و پس از ورود به پایتخت متوجه شد که هیچ دوستی در آنجا ندارد. به همین دلیل تصمیم گرفت به خانه یکی از مجتهدان مشهور، حاجی امام جمعه خوئی، برود. این انتخاب به دلیل ثروت، صداقت و اعتبار او به عنوان یک شخصیت مستقل و پاکدل بود.
مدرس با دوچرخهای خاکآلود وارد منزل حاجی امام جمعه خوئی شد. این مجتهد، نه تنها از ورود او نگران نشد، بلکه با محبت از او استقبال کرد. در طول چند روز که ایام آشنایی و دوستانه سپری شد، حاجی امام جمعه از هوش، بیان و قدرت منطق مدرس تحت تأثیر قرار گرفت و رابطهای نزدیک میان این دو شخصیت مذهبی رقم خورد.
پس از چند روز اقامت در خانه حاجی، مدرس تصمیم به پیدا کردن خانهای مستقل گرفت و از میزبانش درخواست کرد که برایش اتاقی در نزدیکی اجاره کند. مستخدمین حاجی دو اتاق پیدا کردند که یکی به قیمت سه تومان و دیگری به سه تومان و نیم بود. مدرس اتاق ارزانتر را انتخاب کرد، چرا که به استقلال خود اهمیت میداد و نمیخواست به ورطه احتیاج بیفتد که بتواند بر رفتار و اخلاقش تأثیر بگذارد.
مدرس در مجلس دوم به سرعت شناخته شد و از او به عنوان یک شخصیت مؤثر یاد میشد. او در مباحثات بیرقیب بود و حمایت علما به ویژه حاجی امام جمعه خوئی به او اعتبار میبخشید. در این مدت کوتاه، مدرس بر قدرت معنوی جامعه دست یافت، در حالی که کشور به دلیل ورود نیروهای روس در جنگ جهانی اول دستخوش تغییرات و نابسامانیها قرار گرفت.
کتاب “مدرسنامه؛ فعالیتها، اسناد، محاکمه متهمین به قتل” نوشته فاطمه قاضیها، با ۵۱۲ صفحه و شمارگان ۴۰۰ نسخه توسط موسسه کتابشناسی شیعه منتشر شد.
