**افزایش نگرانیها درباره جایگاه علمی دانشگاههای ایران**
جعفر توفیقی، وزیر اسبق علوم، در اظهارات اخیر خود به افت سطح علمی دانشگاههای ایران اشاره کرده و این مسأله را ناشی از کاهش فعالیتهای پژوهشی میداند. وی معتقد است، مشکلات ساختاری که در سالهای اخیر تشدید شدهاند، نقش بسزایی در این موضوع دارند.
توفیقی، کمبود سرمایهگذاری در زمینه زیرساختهای پژوهشی را عامل اصلی این وضعیت عنوان کرده است. بر اساس گفتههای وی، آزمایشگاهها و مراکز تحقیقاتی کشور به مدت طولانی بهروزرسانی نشده و پژوهشگران با محدودیتهای جدی برای انجام تحقیقات مدرن روبهرو هستند. تحقیقات نوین نیازمند امکانات پیشرفته آزمایشگاهی و محاسباتی هستند که در حال حاضر در ایران کمتر وجود دارند.
وی همچنین بر تحریمها و تأثیرات آن بر ارتباط دانشگاههای ایرانی با جامعه علمی جهانی تأکید کرد. توفیقی گفت که برخی نشریات علمی بینالمللی به دلیل تحریمها از پذیرش مقالههای پژوهشگران ایرانی خودداری میکنند، که این موضوع بهنوبه خود بر تولید علم در کشور تأثیر منفی گذاشته است.
علاوه بر این، ضعف در ارتباطات علمی بینالمللی نیز به نظر توفیقی، یکی از دلایل عقبماندگی دانشگاههای ایران است. پژوهشگران ایرانی از حضور در کنفرانسها و فرصتهای مطالعاتی محروم شده و این امر موجب کاهش تولید مقالات مشترک و در نتیجه تبادل دانش شده است.
توفیقی در ادامه به مقایسه با کشورهای همسایه پرداخت و به سرمایهگذاری چشمگیر عربستان، ترکیه و امارات بر دانشگاهها اشاره کرد. وی گفت که این کشورها با اختصاص بودجههای کلان و برقراری ارتباطات علمی با مراکز معتبر جهانی، توانستهاند به زیرساختها و ظرفیتهای پژوهشی مدرن دست یابند.
وزیر اسبق علوم در پایان تأکید کرد که پیشرفت علمی فقط با افزایش بودجه محقق نمیشود و نیاز به وجود فضای باثبات سیاسی، اقتصادی و فرهنگی است تا پژوهشگران بتوانند به فعالیتهای علمی خود بپردازند.
براساس آخرین رتبهبندی جهانی کی او اس (QS)، جایگاه دانشگاههای ایران در مقایسه با رقبای منطقهای کاهش یافته است. ترکیه با ۲۵ دانشگاه، عربستان با ۲۲ دانشگاه و امارات با ۱۲ دانشگاه در این ردهبندی حضور خود را تثبیت کردهاند، در حالی که ایران تنها ۱۱ دانشگاه در میان بهترینهای جهانی دارد. همچنین، دانشگاه تهران به رتبه ۳۶۷ سقوط کرده و سایر دانشگاههای ایرانی نیز نسبت به سال گذشته کاهش رتبه داشتهاند.
