به گزارش خبرگزاری، دستگاه صوتی انسان از نظر ساختاری به شدت ساده به نظر میرسد. این دستگاه شامل یک ستون هوا، یک جفت تار صوتی لرزان و یک لولهای به طول تقریباً ۱۷ سانتیمتر است. اما از دل این ساختار ساده، صدایی تولید میشود که هیچ موجود زنده دیگری در زمین قادر به تولید آن نیست. این صدا به قدری منحصربهفرد است که حتی فردی که هرگز شما را ندیده، میتواند با یک بار شنیدن، صدای شما را در میان یک جمعیت شلوغ تشخیص دهد.
با اینکه ما به خوبی از فرآیند تولید صدا آگاهی داریم، درک چرایی انتخاب طبیعی این مسیر خاص همواره دشوار بوده است. نکته قابل توجه این است که توانایی انسان در تولید صداهای متنوع و پایدار به دلیل سادهتر شدن آناتومی حنجره به جای پیچیدهتر شدن آن اتفاق افتاده است.
### هنر حذف در فرایند تکامل
اکثریت نخستینسانان مانند شامپانزهها و میمونهای جیغکش دارای ساختارهای نازک و نوارمانندی به نام «غشاهای صوتی» هستند که صداهای غیرخطی و نامنظم تولید میکنند. در مقابل، انسانها تنها نخستینسانی هستند که این غشاها را به طور کامل در طی فرایند تکامل از دست دادهاند. این حذف به سادهتر شدن حنجره منجر شده و به دلیل همین سادگی، امکان تولید صداهای پایدار و قابل کنترل برای گفتار فراهم گردیده است. در واقع، پیچیدگی زبان نیاز به این تغییرات تکاملی را طلب میکرد.
از دست دادن غشاهای صوتی فقط نیمی از داستان بود. نیمه دیگر تغییرات در لوله بالای حنجره، که به «مجرای صوتی فوقحنجرهای» معروف است، صورت گرفت. این منطقه از حلق، حفره دهان و مجاری بینی تشکیل شده است. در انسانهای مدرن، ابعاد افقی و عمودی این لوله به نسبت دقیقی ۱:۱ دست یافته است. این هندسه خاص به زبان اجازه میدهد که هم به صورت عمودی و هم افقی بیان گردد و تنوع وسیعی از صداها را ایجاد کند. تحقیقات ژنتیکی نشان میدهد که این پیکربندی هندسی پس از جدایی انسانهای هوشمند از نئاندرتالها و دنیسوانها به وجود آمده و به طور خاص در DNA هومو ساپینس ثبت شده است.
### نقش غیرمنتظره اسکلت در ارتباط با صدا
زمانی که صدا از تارهای صوتی خارج میشود و به سمت مجرای صوتی بالا میرود، این مجرا تنها یک لوله انتقالدهنده نیست، بلکه به عنوان یک فیلتر آناتومیک عمل میکند. حلق، حفره دهان و مجاری بینی مانند اتاقکهای تشدید عمل کرده و فرکانسهای خاصی را تقویت و برخی دیگر را تضعیف میکنند. فرکانسهایی که از این فیلترینگ عبور کرده و با بیشترین انرژی خارج میشوند، «فورمانت» نام دارند. این فورمانتها عامل اصلی تمایز و شناسایی صدا هستند.
ادامه این موضوع در مطلب «چرا هر کدام از ما صدای منحصربهفرد داریم؟» قابل مطالعه است.
