کاهش شدید سود سهامداران خودرو در طول یک سال گذشته/ عامل کاهش سوددهی چه کسی بود؟

شرکت ایران‌خودرو، با نماد «خودرو» در بازار سرمایه، به عنوان یکی از بزرگ‌ترین تولیدکنندگان خودرو در کشور شناخته می‌شود. این نماد در ارزیابی‌های اخیر، رتبه برتر گروه خودرو و قطعات و بیستمین رتبه بورس را کسب کرده است.

به گزارش منابع رسمی، ایران‌خودرو بالغ بر 40 میلیون سهامدار دارد که سهامداران عدالت نیز جزو این افراد محسوب می‌شوند. حدود 29 درصد از سهام این شرکت به سهامداران خرد تعلق دارد.

در سال 1400، تولیدات ایران‌خودرو با افت چشمگیری مواجه شد و این امر تأثیر مستقیم بر سودآوری سهام داشت. بازدهی این سهم تنها به 7 درصد رسید و در نیمه دوم سال شاهد کاهش 25 درصدی بود. کاهش 6 درصدی در مجموع تولید نیز دلیل اصلی این کاهش به حساب می‌آید.

سال 1401 شرایط بهتری را برای ایران‌خودرو رقم زد. با عرضه خودرو در بورس کالا، وضعیت مالی این شرکت بهبود یافته و در نیمه اول سال، بازدهی سهم به 40 درصد افزایش یافت. در این سال، ایران‌خودرو درآمدی معادل 185 هزار میلیارد تومان از فروش محصولاتش کسب کرد.

اما در سال 1402، با توقف فروش خودرو در بورس کالا، شرکت دوباره به زیان‌دهی بازگشت. قیمت‌گذاری دستوری و فریز قیمت‌ها باعث شد که خالص زیان به 16 همت برسد و در نیمه اول سال، زیانی بیش از 22 همت گزارش شد.

در سال 1403 و پس از تغییر دولت، ایران‌خودرو به بخش خصوصی واگذار شد. با وجود اینکه نماد خودرو تنها 23 درصد در چهار سال گذشته بازدهی داشت، گزارش‌های مالی نشان دهنده افزایش 48 درصدی در سود خالص و 31 درصدی در درآمدهای عملیاتی بودند. با این حال، به دلیل ادامه زیان انباشته، بازدهی سال 1403 به حدود 20 درصد محدود شد.

در سال 1404، پس از واگذاری به بخش خصوصی، دارایی‌های ایران‌خودرو به 377 هزار میلیارد تومان رسید و سهم این شرکت از زنجیره تولید خودرو نیز از 41 درصد به بیش از 50 درصد افزایش یافت. از تیرماه 1402 تا شهریور 1404، بازدهی نماد «خودرو» رشد 76 درصدی را تجربه کرد که 43 درصد آن به حضور هفت ماه بخش خصوصی بازمی‌گردد.

این بازدهی نشان‌دهنده تحولات مثبت در شرایط مالی و تولیدی ایران‌خودرو در دوره جدید مدیریتی است.در سال 1404، نوسانات بازار سرمایه ادامه یافت و در سه‌ماهه اول این سال، نماد “خودرو” حدود 11 درصد رشد را تجربه کرد. بررسی‌ها نشان می‌دهد که عملکرد بخش خصوصی در شرکت ایران‌خودرو، در یک سال اخیر موجب ثبت 40 درصد بازدهی مثبت برای این نماد شده است.

در ماه‌های اخیر، با گزارش افزایش 71 درصدی درآمد ایران‌خودرو و همچنین حذف ارز مبادله‌ای، نرخ ارز در مرکز مبادله از 70 هزار تومان به نزدیک 150 هزار تومان جهش کرد. این مسائل، به همراه افزایش 173 درصدی هزینه‌های تولید، باعث شد که در یک ماه گذشته، بازدهی این شرکت به 9 درصد منفی برسد.

سازمان بورس نیز اعلام کرده که نماد “خودرو” به منظور بررسی وضعیت اطلاعاتی ناشر، تا تاریخ 18 بهمن امسال تعلیق خواهد شد. جدول زیر نشان‌دهنده بازدهی نماد “خودرو” در یک سال اخیر و تأثیر ورود بخش خصوصی به بزرگترین خودروسازی کشور است.