**زینب کاظمخواه:**
علاقه مهدی یزدانیخرم به معاصرسازی تاریخ بهویژه در فیلمنامه «نیمشب»، که به قلم او و کارگردانی محمدحسین مهدویان است، قابل توجه است. یزدانیخرم پیش از این تمایل به این موضوع را در آثارش نظیر «من منچستریونایتد را دوست دارم» با نگاهی به تاریخ ایران در اوایل دهه ۳۰ و ۲۰ خورشیدی نشان داده بود. همچنین در «سرخ سفید» و «خونخورده» به زمانهای مختلفی از تاریخ پرداخته است. در فیلمنامه «نیمشب» او به یک داستان واقعی میپردازد؛ ماجرای هدف قرار گرفتن بیمارستان حضرت فاطمه در یوسفآباد با راکتی که عمل نکرد. این فیلم در چهلوچهارمین جشنواره فیلم فجر بهخصوص با حواشی یک درگیری لفظی کارگردان در نشست خبری، مورد توجه قرار گرفت و یکی از سه فیلم حاضر در جشنواره با موضوع جنگ ۱۲ روزه است. یزدانیخرم فیلمنامه را در قالب «روایتی متشتت با نقاط مرکزی متعدد» نوشته است.
**شخصیت مهدی و آینهای از زندگی شخصی نویسنده**
شخصیت اصلی داستان، مهدی، با بازی احسان منصوری، خنثیکننده بمب است که در شبهای جنگ ۱۲ روزه درگیر موقعیتهایی طاقتفرساست. همسر او، مریم، که در حال مبارزه با سرطان است، از دیگر شخصیتهای کلیدی فیلم است. این داستان بهنوعی بر زندگی شخصی یزدانیخرم و فقدان همسرش مریم حسینیان در ۱۰ مرداد ۱۴۰۴ تأثیر عمیق دارد.
یزدانیخرم در گفتوگو با خبرآنلاین، به ارتباط شخصیتهای مهدی و مریم با زندگی خود اشاره کرده و گفته است: «من در طول جنگ ۱۲ روزه بهدلیل بیماری همسرم و همچنین عدم تمایل به ترک شهر، در تهران ماندم تا شاهد وقایع باشم. برنامهریزی برای ساخت «ماجرای نیمروز ۳» در حال انجام بود که بهدلیل عدم حضور بازیگران و حجم پروژه، تغییراتی به وجود آمد. در نهایت داستان «نیمشب» به محمدحسین انتقال یافت و با توجه به وضعیت روحی من در آن زمان، شکلگیری نظم روایی اثر با کمک اعظم بهروز فراهم شد.»
او همچنین بیان کرده که روحیات خود را در شخصیت مهدی گنجانده و اضطراب او را ناشی از همزمانی شغل و شرایط شخصیاش دانسته است. بهویژه که نبود توانایی در کنترل سرنوشت همسرش، فشار روحی بسیاری به او وارد میآورد.### مهدی یزدانیخرم: نقش تاریخ در داستاننویسی «نیمشب»
مهدی یزدانیخرم نویسنده شناختهشده، در تازهترین اثر خود با عنوان «نیمشب»، به بررسی روابط شخصی و تاریخ پرداخته است. وی در این زمینه میگوید که داستان جدیدش از تجارب تاریخی و موضوعات مرتبط با آن الهام گرفته است.
یزدانیخرم در توضیح این رویکرد، به پیوند میان تاریخ و داستاننویسی خود اشاره کرد و خاطرنشان کرد: «نیمشب» براساس تجربیات من از وقایع تاریخی نوشته شده و به مسائل عمیقتری میپردازد. روایت داستان در قالب جنگ دوازدهروزه و دیگر رویدادهای مهم تاریخی محقق شده است. او تأکید کرد که احیای این رویدادها بخشی از وظیفهاش به عنوان نویسنده و نسبت به میهنش است.
این نویسنده درباره چالشهای تاریخی دوران جنگ توضیح داد که برای جمعآوری اطلاعات به برگزاری جلسات طولانی با شاهدان عینی پرداخته و از داستان یک پرستار مثال زد که با وجود فرصت تحصیل در منچستر، در بیمارستان تهران به خدمت ادامه داده است. او به تابآوری و حس وطندوستی این افراد در شرایط دشوار تاریخی اشاره کرد و گفت که این داستانها برای او آشنا و واقعی هستند.
یزدانیخرم همچنین به حوادث مربوط به دستگیری برخی از مردان افغانستانی پرداخت و ابراز کرد که این موضوع واقعیاتفاق افتاده و روایت نکردنش دروغ به واقعیت تلقی میشود. او در پاسخ به انتقادهایی مبنی بر احتمال مهاجرستیزی، مقاومت در برابر این ادعاها را ضروری دانست.
### روایت غیرکلاسیک و شخصیتهای تیپی
این نویسنده در پاسخ به نقدهایی مبنی بر تیپیک بودن شخصیتها در «نیمشب» توضیح داد که داستان حول محور «بدنها» میچرخد و ذهنیت شخصیتها در شرایط بحرانی مورد توجه قرار نگرفته است. وی بیان دارد که افراد در آن شب با بحرانهای انسانی خود مواجه بودند و این نشاندهنده شرایط خاصی است که در آن قرار داشتند.
یزدانیخرم همچنین در توضیح ساختار داستان گفت که «نیمشب» در دسته آثار کلاسیک قرار نمیگیرد و به روایت غیرخطی و تجزیهشده با چندین نقطه مرکزی علاقهمند است. او در این راستا، تأثیراتی از شاهنامه و سعدی را بر خود یادآوری کرد و آن را به عنوان یک منبع الهام برای شکلگیری داستان خود ذکر کرد.در گفتگوی اخیر، مهدی یزدانیخرم، نویسنده مطرح، به بررسی شرایط کنونی جامعه ایران پرداخت. او بیان کرد که آنچه از رضا براهنی به عنوان یک نویسنده تأثیرگذار آموخته است، به شیوهای ایرانی و شخصی برای او تبدیل شده است.
یزدانیخرم با اشاره به دشواریهای این روزهای کشور گفت: «زمستان امسال به شدت سخت و سرد است؛ بهطوری که استخوانها را میسوزاند و خون را خشک میکند.» وی خواسته اصلی خود و دیگر هموطنان را بازگشت کشور به وضعیت پیشین و بهبود شرایط زندگی دانست.
او همچنین از افزایش تماسهای مکرر از شمارههای ناشناس ابراز نارضایتی کرد و تصریح کرد: «این تماسها به طرز عجیبی بیشتر از تماسهای نزدیکترین افراد است. فشارهایی که بر نویسندگان، مترجمان و روزنامهنگاران وجود دارد، به دلیل سانسور و تهمتها روز به روز افزایش مییابد.» مهدی یزدانیخرم با وجود این چالشها بر امیدواری و ایستادگی خود تأکید کرد و گفت که همچنان به کار خود ادامه خواهد داد.
