**خبرنگاران جوان: حذف ارز ترجیحی و تأثیر آن بر بازار کاغذ**
حذف ارز ترجیحی بهعنوان یکی از رویدادهای جدید در صنعت نشر، بهویژه در حوزه کاغذ، بهتازگی توسط سیدعباس صالحی، وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی، اعلام شد. این خبر موجی از نگرانی را در بین ناشران ایجاد کرد و همچنین به افزایش قیمت کاغذ در بازار منجر شد. پس از انتشار این خبر، قیمتها بهطور ناگهانی تغییر کرد و روند افزایش قیمتها که از پاییز آغاز شده بود، وارد مرحله جدیدی شد. در پی این وضعیت، عدمروشنی از سوی مسئولان وزارت ارشاد درباره برنامههای آینده، سوالاتی را برای ناشران بهوجود آورده است.
در ماههای اخیر، انزوای ناشران و عدمتخصیص ارز به واردات کاغذ بههمراه مشکلات ناشی از نوسانات ارزی، چالشهایی جدی برای فعالان بازار نشر بهوجود آورده بود. بسیاری از ناشران نگرانند که با حذف ارز ترجیحی و کمبود کاغذ در بازار، افزایش قیمتها دوام خواهد داشت. بهطوری که شمارگان کتاب در سال جاری به کمترین حد در دو دهه گذشته خواهد رسید.
ابراهیم کریمی، رئیس اتحادیه ناشران و کتابفروشان تهران، در گفتگویی به تأثیرات این تصمیم اشاره کرده و گفت که قیمتها بر اساس ارز رایج محاسبه خواهد شد که نتیجه آن افزایش هزینه انتشار کتاب است. او همچنین خبر از عدم وجود کمکهای دولتی برای ناشران داده و بیان کرده است که در حال حاضر، لازم است ناشران بر مشکلات فائق آیند.
کریمی افزوده است که این تغییرات ممکن است به کاهش شمارگان کتاب منجر شود و در آینده نزدیک، آثار آن را در نمایشگاه کتاب مشاهده خواهیم کرد. همچنین، او حرکت به سمت چاپ دیجیتال را ضروری دانسته و به رونق نشر الکترونیک در صورت عدمقطع اینترنت علاقمندی نشان داده است.
از سوی دیگر، برخی ناشران همچون حجتالاسلاموالمسلمین علیرضا سبحانینسب، مدیر انتشارات «جمال»، به حذف ارز ترجیحی بهعنوان فرصتی برای بهبود کیفیت صنعت نشر نگاه کرده و معتقدند که این تغییر میتواند شبهناشران را از میدان بیرون کند. به عقیده او، گرانی کاغذ ممکن است به کیفیت آثار تولیدی کمک کند و با اصلاح مشکلات ساختاری در حوزه واردات، قیمت کاغذ به پایینتر از سطوح فعلی برگردد.
در نهایت، سوالات بیشماری درباره پیامدها و نتایج حذف ارز ترجیحی و شرایط موجود در صنعت نشر باقی مانده است و تاثیرات آن تنها با گذشت زمان مشخص خواهد شد.دولت ایران به تازگی بر سیاست حذف ارز ترجیحی تأکید کرده و برخی کارشناسان معتقدند که این تصمیم در نهایت به نفع کلیه اقشار جامعه خواهد بود. یکی از فعالان حوزه نشر بیان میکند که با حذف یارانهها، مشکلاتی مانند افزایش ناگهانی قیمت کاغذ و سوءاستفادههای احتمالی در بازار به وجود آمده است. او اشاره میکند که افرادی که قبلاً توانستهاند کاغذ را با قیمت ارزان وارد کنند، اکنون به بهانه تغییرات نرخ ارز، قیمتها را به سطحهای غیرمعمولی میرسانند.
این ناشر بینالمللی تصریح دارد که ارز ترجیحی هیچ کمکی به نویسندگان و ناشران نکرده و حتی زمینهساز مشکلات بیشتری نیز شده است. او مثال میزند که چندین محموله کاغذ به کشور وارد شده اما به بازار نرسیده و دولت با تاجران در این زمینه در حال جنگ است.
به گفته این کارشناس، یارانهها در ایران به عنوان بهانهای برای رکود صنایع مطرح میشوند و حذف آنها میتواند به بهبود وضعیت صنعت نشر کمک کند. وی معتقد است که این تصمیم در بلندمدت به نفع فرهنگ و نشر خواهد بود.
همچنین، در شرایط کنونی، سیاست حذف ارز ترجیحی لازم است که با تدابیر لازم از سوی دولت همراه باشد تا صنایع مختلف از جمله نشر بتوانند از این تغییر بهرهبرداری نمایند. اگر وضعیت عدمشفافیت و فقدان تدابیر حمایتی ادامه یابد، خطر افزایش قیمتها و کاهش شمارگان کتاب بیش از پیش جدی خواهد بود.
