خبرگزاری مهر – گروه استان ها: در شرق استان کرمان، که نخلستانها منبع اصلی درآمد مردم به شمار میروند، کشاورزان با چالشهایی جدی در فروش محصولات خود روبرو هستند. نخلداران شهرستانهای بم، فهرج و ریگان به دلیل عدم امکان فروش خرمای سال گذشته، با مشکلات مالی شدید مواجه شدهاند.
همزمان با شروع فصل برداشت خرما، کشاورزان به دلیل انباشت بالای محصول سال قبل در سردخانهها با کمبود نقدینگی دست و پنجه نرم میکنند. بر اساس گزارشها، مقدار قابل توجهی از خرمای سال گذشته، به ویژه در فهرج، هنوز به فروش نرفته و در انبارها مانده است.
آمارها نشان میدهد که این محصول حدود ۱۵ درصد از تولیدات سال قبل را شامل میشود و به جای اینکه منبع درآمدی برای نخلداران باشد، تبدیل به بار مالی سنگینی برای آنان شده است.
یکی از نخلداران، محمد، در گفتگو با خبری، از عدم فروش حتی یک کیلو از خرمای خود در یک سال گذشته ابراز نارضایتی کرد و گفت که باید اجاره سردخانه و اقساط وامها را پرداخت کند، در حالی که هیچ مشتریای ندارد.
مشکل اصلی از سیاستهای صادراتی دولت در سال گذشته نشأت میگیرد که محدودیتهای سختی بر صادرات خرما اعمال کرد و منجر به انباشت این محصول در سردخانهها شده است.
ضمن اینکه سلطه دلالان بر بازار نیز از دیگر معضلات پیشروی کشاورزان است. نخلداران به دلیل کمبود مالی و ناتوانی در تأمین هزینههای نگهداری، ناگزیر به قبول قیمتهای پایین دلالان میشوند.
علاوه بر چالشهای داخلی، موانع صادرات به بازارهای جهانی و نبود برند اختصاصی نیز به وضعیت بحرانی دامن زده است. خرماهای نامرغوب از دیگر مناطق با نام خرمای کرمان در بازارها عرضه میشوند که این موضوع به اعتبار و قیمت واقعی این محصول آسیب میزند.
فعالان این حوزه به شدت بر لزوم ثبت برند اختصاصی و نصب هولوگرام بر روی بستهبندیهای خرماهای مرغوب تأکید دارند تا اعتبار این محصول ارزشمند حفظ شود.### تأکید بر جلوگیری از ورود محصولات تقلبی به بازار
کارشناسان کشاورزی بر لزوم اتخاذ تدابیری برای جلوگیری از ورود محصولات تقلبی به بازار تأکید دارند. آنها معتقدند این اقدامات میتواند به خریداران کمک کند تا ارزش واقعی محصول را درک کنند. با این حال، این خواسته همچنان در ابهام باقی مانده است.
### وابستگی اقتصادی به محصول واحد؛ چالشهای جدی برای کشاورزی
محمد قربانی، کارشناس کشاورزی مستقر در کرمان، به بحران کشاورزی منطقه شرق کرمان اشاره کرده و وابستگی شدید به درخت خرما را یکی از دلایل اصلی این مشکل میداند. وی تصریح کرد که اقتصاد منطقه به شدت تکمحصولی است و هر تغییر در قیمتها یا مشکلات صادرات میتواند آسیبهای جدی به معیشت مردم بزند.
براساس گفتههای قربانی، تنوع در الگوی کشت و تشویق کشاورزان به کشت محصولات جایگزین نظیر سیبزمینی و پیاز ضروری است. او همچنین به نیاز به سرمایهگذاری و آموزش به منظور تغییر عادات کشاورزی تأکید دارد.
بهعلاوه، نبود صنایع تبدیلی در منطقه نیز مورد اشاره قرار گرفت. وی معتقد است با تأسیس کارخانههای فرآوری، میتوان از خرما بهعنوان ماده اولیه برای تولید محصولاتی با ارزش افزوده بیشتر استفاده کرد، اما در حال حاضر، این محصول بهصورت خام و فلهای به فروش میرسد و سود اصلی به جیب دلالان میرود.
### انباشت ۷ هزار تن خرما در سردخانهها
مدیر جهاد کشاورزی شهرستان فهرج، علیرضا طیبی، از انباشت نزدیک به ۷ هزار تن خرما در انبارهای سردخانهای خبر داد. این مقدار برابر با ۱۵ درصد از کل تولید سال جاری در شهرستان است. طیبی اعلام کرد که وسعت نخلستانها در این منطقه به ۱۱ هزار و ۵۰۰ هکتار میرسد و مجموع برداشت محصول در سال جاری به ۵۰ هزار تن رسیده است.
با وجود فروش بخش عمدهای از تولید، هنوز حدود ۱۵ درصد از محصول در سردخانهها باقی مانده است.
### پیگیری مشکلات و تلاش برای افزایش عرضه
یوسف رهگویی، فرماندار فهرج، از برگزاری جلسات متعدد برای رفع مشکلات خبر داد و ابراز امیدواری کرد که بهزودی این محصول به بازار عرضه شود. او کیفیت خرمای تولیدی این شهرستان را بالا و صادراتی توصیف کرد و بر لزوم همکاری با بخش خصوصی و دولت برای تسهیل در صادرات تأکید کرد.
در کنار تمام این چالشها، نخلستانهای شرق کرمان با تهدیداتی زیستمحیطی همچون خشکیدگی خوشهها و آفات خطرناکی نظیر سوسک سرخرطومی و زنجره خرما نیز مواجه هستند که سالانه خسارات زیادی به محصول وارد میکند. این وضعیت به شدت بر فشار اقتصادی نخلداران تأثیر میگذارد و آنها را در شرایط دشواری قرار میدهد.
