### بحران انرژی در ایران، نیازمند رویکردی جدی
بحران انرژی در ایران اکنون فراتر از یک مشکل فنی یا اقتصادی مطرح شده و به یکی از ارکان امنیت ملی و قدرت راهبردی کشور تبدیل شده است. برق در دنیای امروز تنها به روشنایی محدود نمیشود؛ بلکه زیرساختها و شبکههای انرژی به عنوان مؤلفههای کلیدی امنیت، تولید و آرامش اجتماعی شناخته میشوند. از اینرو، در جنگهای مدرن، تأسیسات انرژی از جمله هدفهای اصلی حملات سایبری و اقتصادی به شمار میآیند.
تجارب جنگهای اخیر نشان داده است که میدانهای نبرد امروز صرفاً در مرزها محدود نمیشود و تأسیسات حیاتی انرژی نیز به عنوان جغرافیای جدید جنگ محسوب میشوند. کشوری که نتواند تأمین پایدار انرژی خود را حفظ کند، ممکن است به تدریج قدرت ملی خود را از دست بدهد.
ایران امروزه با یکی از شدیدترین ناترازیهای انرژی در سالهای اخیر مواجه است. بر اساس اطلاعات رسمی، مصرف برق در روزهای اوج تابستان از ۸۰ هزار مگاوات فراتر رفته، در حالی که میزان کسری برآورده شده بین ۱۲ تا ۱۵ هزار مگاوات تخمین زده میشود. این فاصله نشاندهنده تأثیرات منفی بر شبکه برق کشور است.
حدود ۷۰ درصد برق ایران از طریق گاز طبیعی تولید میشود، که به نوبه خود وابستگی بالایی را به زنجیره تأمین گاز ایجاد کرده است. فرسودگی زیرساختها و نیروگاهها نیز بر این بحران دامن زده و به هدر رفت برق در شبکه انتقال و توزیع افزوده است. این در حالی است که ایرانیها در استفاده از انرژی یکی از بالاترین شدتها را در جهان دارند؛ الگویی که نیازمند بازنگری جدی است.
مدیریت مصرف انرژی در ایران باید به اقدامی ملی تبدیل شود. حتی تغییرات کوچک در مصرف وسایل سرمایشی یا خاموش کردن تجهیزات غیراستراتژیک میتواند به کاهش معادل تولید چند نیروگاه بزرگ منجر شود. انتظار میرود که دولت نیز با اصلاح ساختار انرژی و بهبود نیروگاهها و تجهیزات فرسوده اقداماتی جدی به عمل آورد.
ایران در آستانه یک تصمیم اساسی قرار دارد: ادامهی مدلهای مصرفی قدیمی یا حرکت به سمت یک همبستگی ملی انرژی. در واقع، هر اقدام برای صرفهجویی میتواند به حفظ تابآوری ملی کمک کند. قدرت کشورها نه تنها با تسلیحات، بلکه با تابآوری زیرساختها و انسجام اجتماعی نیز سنجیده میشود.
