**به گزارش خبرگزاری ایسنا،** فریبرز درتاج در گفتوگویی به مناسبت هفته سلامت روان که از ۱۹ تا ۲۵ مهرماه برگزار میشود، اظهار داشت: این هفته با شعار «دسترسی به خدمات سلامت روان در بحرانها و شرایط اضطراری: یک اولویت همگانی» نامگذاری شده است و فرصتی برای بررسی ابعاد مهم سلامت روان در دنیای امروز به شمار میرود. این بحرانها شامل بلایای طبیعی، درگیریهای نظامی و همچنین همهگیریها و چالشهای اقتصادی میشوند که به نحوی مشخصکننده نواقص سیستمهای سلامت روان در سطح جهانی هستند.
این استاد روانشناسی دانشگاه علامه طباطبایی به وضعیت جهانی پرداخت و یادآور شد: سازمان جهانی بهداشت (WHO) به طور مداوم بر اهمیت سلامت روان به عنوان بنیادی برای رفاه فردی و کارایی جامعه تأکید دارد. اما گزارش اخیر این سازمان از سال ۲۰۲۲ تصویری نگرانکننده را منعکس میکند.
درتاج همچنین به شکافهای درمانی اشاره کرد و گفت: در کشورهای با درآمد کم و متوسط، بیش از ۷۵ درصد افرادی که با اختلالات روانی، نورولوژیک و اعتیاد دست و پنجه نرم میکنند، به هیچ خدمات درمانی دسترسی ندارند. از طرفی، WHO اعلام کرده است که شیوع اضطراب و افسردگی پس از کووید-۱۹ در سطح جهان ۲۵ درصد افزایش یافته، که فشار قابل توجهی بر سیستمهای بهداشت روان وارد کرده است.
وی در ادامه به گروههای آسیبپذیر اشاره کرد و افزود: پناهندگان، مهاجران، جوامع جنگزده و کارکنان درمان، به عنوان دستههای با ریسک بالا در نظر گرفته شدهاند که بار روانی بحرانها به شکل نامتناسبی بر عهده آنان است.
رئیس انجمن روانشناسی تربیتی ایران همچنین به چالشهای اساسی در زمینه سلامت روان اشاره کرد و خاطرنشان کرد: مشکلاتی از قبیل «افزایش انگ و باورهای نادرست فرهنگی»، «کمبود ادغام خدمات»، «نقص در نیروی کار متخصص» و تاثیر تغییرات اقلیمی نیازمند راهحلهای متنوع و چندوجهی هستند.
او در ادامه با اشاره به موانع موجود، گفت: درخواست برای کمک روانشناختی هنوز با برچسبهای منفی همراه است و این موضوع به ویژه در زمان بحرانها مانع بزرگی برای دسترسی به خدمات مؤثر است. همچنین خدمات سلامت روان معمولاً از سیستم مراقبتهای بهداشتی جدا هستند که این فاصله، ممکن است فرصتهای مداخله زودهنگام را از بین ببرد. علاوه بر این، سازمان جهانی بهداشت، شکاف نیروی کار در این حوزه را به عنوان یک بحران جدی یادآور شده است.
وی اعلام کرد: با پیشرفت فناوری، خدمات سلامت روان دیجیتال شامل اپلیکیشنها و مشاورههایی آنلاین، بسترهای جدیدی برای دسترسی فراهم کردهاند. اما نکاتی چون کیفیت، حریم خصوصی و دسترسی عادلانه به این فناوریها نیازمند نظارت قوی است. همچنین، سازمان ملل و WHO بر پدیده «اضطراب اقلیمی» به عنوان تهدیدی جدی برای سلامت روان تأکید دارند.
