به گزارش خبرگزاری مهر، اصغر دالوندی، استاد دانشگاه علوم توانبخشی تهران، به بررسی مسائل عاطفی و خانوادگی سالمندان در جامعه امروز پرداخت. وی اظهار داشت که با وجود اینکه سالمندی به عنوان دورهای از فرزانگی در فرهنگ ما شناخته میشود، اما اوضاع برای سالمندان به شدت نگرانکننده است. دالوندی در تحقیقات خود و تجربیات سالمندان در مراکز نظیر کهریزک، کمبود عاطفی و احساس تنهایی را از بزرگترین مشکلات آنان دانسته است.
این استاد دانشگاه به تأثیر منفی سبک زندگی مدرن بر زندگی سالمندان اشاره کرد و گفت: در گذشته، خانوادههای بزرگ به مراقبت از سالمندان میپرداختند و این افراد در کانون خانواده احساس محبوبیت میکردند. اما امروزه، کاهش جمعیت خانوارها، شکافهای نسلی، زندگی در آپارتمانها و تأثیرات فضای مجازی و موبایل باعث شده است که سالمندان حتی در جمع نیز احساس تنهایی کنند.
دالوندی در مصاحبهای با رادیو گفتوگو، تأکید کرد که شرایط اقتصادی و زیرساختی مربوط به مراقبت از سالمندان نیز به شدت ناکافی است. او به تعداد کم تختهای شبانهروزی و مراکز استاندارد در کشور اشاره کرد و بیان داشت که در حال حاضر، جمعیت سالمندان به بیش از ۱۰ میلیون نفر رسیده در حالی که تعداد تختهای موجود بسیار کم است.
وی همچنین درباره چالش بزرگ سالمند شدن جامعه ایران در آینده نزدیک هشدار داد و گفت که به زودی از هر سه ایرانی یک نفر عمر بالای ۶۰ سال خواهد داشت. دالوندی پیشنهادهایی را برای بهبود وضعیت ارائه داد و گفت که به جای توسعه آسایشگاهها، باید مدلهای حمایتی جدیدی ایجاد شود.
به گفته وی، ایجاد پاتوقهای محلهای برای سالمندان به عنوان یکی از راهکارهای پیشنهادی میتواند احساس تنهایی آنان را کاهش دهد و فرصتی برای تجمع و فعالیتهای اجتماعی فراهم کند.
دالوندی در ادامه به الگوهای موفق جهانی اشاره کرد و گفت که در بسیاری از کشورهای اسکاندیناوی، خدمات مراقبت از سالمندان از طریق شهرداریها و مراقبت در منزل ارائه میشود. این در حالی است که ایران هنوز در این زمینه ضعفهای جدی دارد.
در ادامه، گوهر آل بویه، دکترای روانشناسی و مدرس دانشگاه، به تغییرات جمعیتی کشور اشاره کرد و گفت که جامعه به زودی با جمعیت سالمندی قابل توجهی مواجه خواهد شد. او عواملی نظیر کاهش نرخ فرزندآوری، کوچکشدن خانوادهها و اشتغال زنان را از دلایل این تغییرات دانست.
این مدرس دانشگاه تأکید کرد که برای ارتقای نرخ فرزندآوری باید بحرانهایی مانند اشتغال و مسکن برای جوانان برطرف شود تا بتوانند خانواده تشکیل دهند.
او به تغییرات شناختی در دوره سالمندی نیز اشاره کرد و اظهار داشت که هوش متبلور که بر اساس تجربه و یادگیری شکل میگیرد، در سالمندان افزایش مییابد. به گفته وی، بسیاری از کشورهای توسعهیافته از تجربیات سالمندان در تصمیمگیریها و سیاستگذاریها استفاده میکنند تا از این پتانسیل بهرهبرداری کنند.### ضرورت ایجاد مراکز روزانه برای سالمندان
با توجه به کاهش اندازه خانوادهها و مشغولیتهای شغلی فرزندان، نیاز به توسعه فضاهای اختصاصی برای سالمندان احساس میشود. این مراکز که بهعنوان «مراکز روزانه سالمندان» شناخته میشوند، به سالمندان این امکان را میدهند تا از صبح تا بعدازظهر در کنار همسالان خود حضور داشته باشند و از خدماتی چون توانبخشی، پزشکی، فیزیوتراپی و رواندرمانی و همچنین برنامههای تفریحی مانند موسیقی و بازیدرمانی بهرهمند شوند.
در مصاحبه با رادیو گفتوگو، دکتر آل بویه به محدودیتهای مالی و غیرمقرونبهصرفه بودن این مراکز برای سرمایهگذاران خصوصی اشاره کرد و گفت: “دولت و سازمان بهزیستی بهتنهایی نمیتوانند این نیاز مهم را برآورده کنند.” او همچنین تأکید کرد که همانطور که خیرین در حوزههای مدرسهسازی و سلامت فعالیت میکنند، ورود خیرین به عرصه سرمایهگذاری برای سالمندان ضروری است تا بتوان با همکاری دولت، این مراکز را در سطح کشور گسترش داد.
این متخصص روانشناسی خاطرنشان کرد که سالمندی موفق تنها به معنای ادامه حیات نیست، بلکه به فعالیت و برقراری ارتباطات مؤثر نیز بستگی دارد. او بر اهمیت مشارکت سالمندان در فعالیتهای خانوادگی و ارتباط مستمر آنها با نوهها، فرزندان و همسالان تأکید کرد و افزود که این عوامل به بهبود کیفیت زندگی و دستیابی به یک دوره سالمندی موفق کمک شایانی میکند.
