**سیدمرتضی میرسراجی**، دکترای الهیات و معارف اسلامی و استادیار دانشگاه، در گزارشی از «حاجی واشنگتن» معروف به «حسینقلی خان صدر السلطنه» مینویسد. در سال ۱۸۸۸ میلادی، به دستور «ناصرالدین شاه قاجار»، وی به عنوان سفیر ایران در ایالات متحده منصوب شد و تا سال ۱۹۳۶ میلادی به این کار ادامه داد.
گزارش حاکی از پیشگویی جالبی از اوست که در نامهای محرمانه به ناصرالدین شاه در سال ۱۳۰۶ قمری ذکر شده است. در این نامه، حاجی واشنگتن به تمایلات فرنگیها اشاره کرده و پیشبینی کرده است که آنها به تسخیر فقط کره زمین قانع نخواهند شد و حتی به فکر تصاحب کره ماه خواهند بود. او به وضوح نوشته است: «طلب و اشتهای فرنگیها بسیار است و کره ماه را هم میخواهند.»
تحلیلهای حاجی واشنگتن در خصوص گرایشهای استعماری غربیها در زمان سفارتش در آمریکا، نشان از دقت و دوراندیشی او دارد. وی به روحیه جاهطلبانه غربیها اشاره کرده و از آن زمان، این پیشبینیها به واقعیت پیوسته است. اولین فضانورد جهان، «یوری گاگارین» از شوروی سابق، در سال ۱۹۶۱ میلادی به فضا سفر کرد و آمریکاییها نیز در سال ۱۹۶۹ قدم بر کره ماه گذاشتند. با این حساب، حاجی واشنگتن پیش از این وقایع، رفتارهای سلطهجویانه و بلندپروازانه غربیها را بهدرستی پیشبینی کرده بود.
**پینوشت:** منبع: دلدم، اسکندر، حاجی واشنگتن، نشر دی، تهران، چاپ اول، ۱۳۶۷ ش.
