### هشدارها درباره مکملهای مغزی در بازار
با افزایش روزافزون بازار مکملهای غذایی و ویتامینها، به ویژه آنهایی که با وعدههای تقویت حافظه و حفظ صحت مغز همراه هستند، نیاز به آگاهی از ترکیبها و خطرات احتمالی این محصولات اجتنابناپذیر به نظر میرسد. در این راستا، متخصصان بر اهمیت شناخت محدودیتهای علمی این مکملها به منظور حفاظت از عملکرد شناختی و سلامت عمومی بدن تأکید میکنند.
به گزارش فرارو، در سالهای اخیر، تبلیغات گسترده و بستهبندی جذاب مکملهای مغزی موجب شده است تا بسیاری از افراد، به ویژه سالمندان و کسانی که نگران بیماریهایی مانند آلزایمر و زوال عقل هستند، به مصرف این محصولات روی آورند. اما برخی کارشناسان به مصرفکنندگان هشدار میدهند که بسیاری از این مکملها اثربخشی ثابت شدهای ندارند و استفاده نادرست از آنها میتواند روند پیری مغز را تسریع کند.
دکتر جرولد فلیشمن، متخصص مغز و اعصاب، میگوید مصرف زیاد و ناهدفمند مکملها میتواند عواقبی دردسرساز داشته باشد. او توصیه میکند بهترین راه برای تامین مواد مغذی، پیروی از یک رژیم غذایی سالم و متوازن است و مکملها باید فقط در صورت وجود کمبود تایید شده در آزمایشها و تحت نظارت پزشک مصرف شوند.
یکی از معضلات بزرگ این بازار، عدم نظارت کافی بر کیفیت و برچسبگذاری محصولات است. بررسیها نشان میدهد که بسیاری از مکملهای حاوی مواد مغذی عنوان شده، در واقع ترکیبات دیگری دارند یا اصلاً موادی که در برچسب ذکر شدهاند وجود ندارند. این موضوع میتواند نه تنها مصرفکنندگان را از دریافت مواد موثر محروم کند، بلکه خطر ورود ترکیبات نامعلوم به بدن را نیز افزایش دهد.
### ترکیبهای خطرناک برای مغز
به گفته متخصصان، برخی ترکیبهای مکملی ممکن است به خصوص هنگام مصرف همزمان با داروهای خاص خطرناک باشند:
1. **روغن ماهی به همراه جینکو، سیر یا زردچوبه**: ترکیب روغن ماهی با این گیاهان ممکن است خطر خونریزی را بالا ببرد، به ویژه برای افرادی که داروهای رقیقکننده خون مصرف میکنند.
2. **ترکیب چند محرک با یکدیگر**: استفاده همزمان از مکملهایی که حاوی کافئین یا دیگر محرکها هستند میتواند اضطراب، بیخوابی و دیگر مشکلات جانبی را افزایش دهد، که به نوبه خود به سلامت مغز آسیب میزند.
3. **مواد شبهروانگردان تحت عنوان مکمل**: برخی محصولات به عنوان مکملهای طبیعی یا گیاهی عرضه میشوند، در حالی که حاوی موادی شبهروانگردان هستند که میتواند برای سلامت مغز مضر باشد.
در نهایت، به نظر میرسد توجه به کیفیت و نوع امکانات مغزی بسیار مهم است و بهترین راه برای حفظ سلامت مغز و عملکرد شناختی، رعایت یک رژیم غذایی متعادل و مشاوره با پزشک قبل از مصرف هر گونه مکمل است.### اثرات جدی مصرف مکملها بر سلامت مغز و بدن
تحقیقات اخیر نشان میدهد که برخی مکملهای غذایی که بهطور قانونی در کشورهای مختلف عرضه میشوند، میتوانند تأثیرات منفی قابلتوجهی بر عملکرد مغز داشته باشند. این اثرات بهویژه زمانی شدت میگیرد که این مکملها به همراه سایر مواد مؤثر بر سیستم عصبی مصرف شوند. عوارض جانبی احتمالی شامل گیجی، اختلال در تمرکز، آسیب به کبد و تداخل با داروهای تجویزی میباشد.
#### خطرات ناشی از مکملها
عوارض جانبی مکملها تنها محدود به مغز نیست. برای مثال، مصرف بلندمدت و دوز بالا از ویتامین E ممکن است با افزایش خطر ابتلا به سرطان پروستات در مردان مرتبط باشد. این موضوع همچنان تحت تحقیقات بیشتر قرار دارد و نگرانیهای زیادی را در مورد مصرف خودسرانه این ویتامین ایجاد کرده است.
در مورد مواد معدنی همچون روی و مس، در حالی که مصرف همزمان آنها معمولاً بیخطر تلقی میشود، اما شواهدی برای تأثیر مثبت آنها نیز وجود ندارد و عدم تعادل در مصرف میتواند بر روند متابولیسم مواد معدنی تأثیر بگذارد. همچنین، بسیاری از گیاهان دارویی که تحت عنوان «تقویتکننده سلامت» معرفی میشوند، ممکن است برای کبد مضر باشند. به عنوان مثال، مصرف دوزهای بالا از عصاره چای سبز یا آشواگاندا در برخی موارد با آسیب کبدی مرتبط شدهاند.
#### تأثیر مکملها بر روند پیری مغز
بسیاری از متخصصان بر این باورند که مکملها در کند کردن پیری مغز تأثیر چندانی ندارند. اکثر تحقیقات بالینی معتبر نشان دادهاند که مصرف معمول ویتامینها و مواد معدنی بهویژه در افراد سالم، تأثیر قابلتوجهی در پیشگیری از زوال شناختی یا دمانس ندارد. حتی برخی مکملها مانند کوآنزیم Q10، در حالی که ممکن است بهنظرجذاب باشند، شواهد قوی برای اثربخشی آنها وجود ندارد.
بسیاری از مکملهایی که به طرز وسیعی تبلیغ میشوند، ممکن است بهطور علمی تأیید نشده باشند و در سالهای اخیر برخی از شرکتها به دلیل ادعاهای نادرست خود مورد پیگرد قانونی قرار گرفتهاند.
#### زمان مناسب برای مصرف مکملها
کارشناسان هشدار میدهند که مکملها فقط باید در صورت وجود کمبود واقعی در رژیم غذایی مصرف شوند. به عنوان مثال، کمبود ویتامین B12، ویتامین D یا آهن میتواند منجر به خستگی و مشکلات عصبی شود و برطرف کردن این کمبودها میتواند به بهبود وضعیت فرد کمک کند. در عین حال، مصرف منیزیم و ریبوفلاوین در برخی افراد دچار میگرن میتواند مؤثر باشد.
با این حال، حتی در این شرایط نیز مشاوره با پزشک و انجام آزمایش خون پیش از آغاز مصرف مکملها ضروری است.
#### توصیههای نهایی متخصصان
متخصصان مغز و اعصاب تأکید میکنند که باید مصرف مکملها مشابه داروها کنترل و تحت نظر پزشک باشد. مهم است که فهرست کامل مکملها و ویتامینهای مصرفی به پزشک عرضه شود، بهویژه در مواردی که داروهای خاصی نیز مورد استفاده قرار میگیرد. باید از مصرف همزمان محصولات با ترکیبات مشابه اجتناب کرد و به یاد داشت که «زیادتر» لزوماً بهمعنای «بهتر» نیست.
در نهایت، شواهد نشان میدهند که بهترین راه برای حفظ سلامت مغز، همچنان سبک زندگی سالم شامل تغذیه متعادل، فعالیت بدنی منظم، خواب کافی، مدیریت فشار خون و قند خون و حفظ ارتباطات اجتماعی است. در حالی که برخی مکملها ممکن است در شرایط خاص مفید باشند، اما نمیتوانند جایگزین روشهای سالم زندگی شوند.
