به گزارش خبرگزاری مهر و به نقل از روابط عمومی سازمان انتقال خون، محمد حسام رفیعی، عضو هیأت علمی موسسه عالی آموزشی پژوهشی طب انتقال خون، درباره روشهای مختلف تهیه پلاکت و اثربخشی آنها توضیح داد. وی اعلام کرد که پلاکتها در سازمان انتقال خون ایران از دو روش اصلی تهیه میشوند. هر یک از این روشها از کیفیت بالایی برخوردارند، اما تفاوتهایی در فرآیند تولید و ویژگیها دارند.
رفیعی اظهار داشت که نوع اول، کنسانتره پلاکت «تهیهشده از خون کامل» (پلاکت رندوم) است که متداولترین روش برای کسب این محصول حیاتی به شمار میرود. به گفته او، پس از دریافت خون کامل از داوطلب، نمونه در آزمایشگاه در دستگاه سانتریفیوژ قرار میگیرد. سازمان انتقال خون ایران از تکنیک پیشرفتهای به نام PRP (پلاسمای غنی از پلاکت) استفاده میکند. این فرآیند شامل جداسازی پلاسمای غنی از پلاکت از گلبولهای قرمز پس از سانتریفیوژ اول است.
سپس از طریق سانتریفیوژ دوم، کنسانتره پلاکتی بهطور جداگانه استخراج میشود. معمولاً برای تأمین نیاز یک بیمار بزرگسال از پلاکتهای چهار تا شش اهداکننده همگروه خونی استفاده میشود تا حجم کافی برای تزریق مهیا گردد.
رفیعی به مزایای این روش اشاره کرد و افزود که از هر واحد خون کامل اهداشده میتوان سه نوع فرآورده پلاکتی، گلبول قرمز و پلاسما تولید کرد، بنابراین یک اهدای خون میتواند به سه بیمار کمک کند.
وی همچنین به روش اهدای مستقیم پلاکت اشاره نمود و بیان کرد که در این روش پلاکتها بهطور مستقیم از یک اهداکننده با استفاده از دستگاه آفرزیس جمعآوری میشوند. در این تکنیک، داوطلب به دستگاه آفرزیس متصل میشود که فقط پلاکتها و در برخی موارد پلاسما را از خون جمعآوری کرده و بقیه اجزاء را به بدن بازمیگرداند. این پروسه حدود 60 تا 90 دقیقه به طول میانجامد.
رفیعی تأکید کرد که در این روش، مقدار بیشتری پلاکت از یک اهداکننده به دست میآید که معادل پلاکتهای 6 تا 8 واحد کنسانتره پلاکتی تولید شده از خون کامل است. مزیت دیگر این روش این است که بیمار فقط به پلاکت یک اهداکننده دسترسی دارد، که این موضوع برای بیمارانی که به تزریق مکرر نیاز دارند، ایمنتر است.
وی افزود که با این روش میتوان از اهداکنندگانی که پلاکتهای با سازگاری خاص مورد نیاز هستند، دعوت به عمل آورد. همچنین، رفیعی خاطرنشان کرد که هر دو نوع پلاکت باید در دمای 20 تا 24 درجه سانتیگراد و در شرایط معین نگهداری شوند و تنها برای 3 تا 5 روز قابل استفاده هستند، امری که ضرورت اهدای مستمر را نشان میدهد.
در پایان، رفیعی از اهداکنندگان خون و فراوردهها تقدیر کرد و از هموطنان دعوت کرد تا با صرف زمان بیشتر برای اهدای پلاکت به نجات بخشی بیماران کمک کنند. روند اهدای پلاکت مشابه اهدای خون است و داوطلبان در مراکز اهدای خون بهخوبی راهنمایی خواهند شد.
