### وضعیت صادرات دارو و نیاز به اصلاحات در صنعت
به گزارش خبردونی، محمود نجفی عرب، رئیس اتاق بازرگانی تهران، در کنفرانس پایان سال “دوشنبه های دارویی” که به بررسی وضعیت بازار دارو و تقسیم کار ملی در این حوزه اختصاص داشت، از حجم صادرات دارو به حدود ۵۶ میلیون دلار خبر داد و این رقم را ناامیدکننده ارزیابی کرد. او تأکید کرد که باید وضعیت تراز بازرگانی دارو مثبت شود.
نجفی عرب پیشنهاد داد که شرکتهای تخصصی در زمینه توسعه و مدیریت صادرات دارو تأسیس شوند تا صادرات این محصولات را گسترش دهند. وی به کشورهای آسیای میانه به عنوان بازارهای بالقوه برای داروهای ایرانی اشاره کرد و ابراز کرد که بسیاری از این کشورها به شدت خواهان داروهای ساخت ایران هستند.
در ادامه همایش، حسین عبدی تبریزی، اقتصاددان و استاد دانشگاه، از چالشهای موجود در زمینه سیاستهای قیمتی و عدم ثبات اقتصادی سخن گفت و خاطرنشان کرد که این شرایط باعث کاهش سرمایهگذاری در بخش داروسازی شده است. وی بر لزوم اتخاذ تصمیمات ساختاری و هماهنگ در حوزه اقتصاد تأکید کرد.
امیرحسین حاجی میری، کارشناس اقتصاد دارو، نیز بر اهمیت تقویت زیرساختهای تولید و کنترل کیفیت تأکید کرد. او نگران است که کمتوجهی به این زیرساختها در درازمدت تأثیر منفی بر تولید و کیفیت داروها داشته باشد.
محمد مهدی مجاهدیان، نائب رئیس انجمن علمی اقتصاد مدیریت دارو، به مسئله محدودیت منابع ارز ترجیحی اشاره کرد و از افزایش فاصله بین نرخهای ارز ترجیحی و آزاد هشدار داد. وی افزود که حذف ارز ترجیحی در صورت تأمین نقدینگی و پرداخت به موقع مطالبات میتواند شفافیت بازار دارو را افزایش دهد، اما فرآیندهای اداری طولانی مانع از اجرای مؤثر این اصلاحات میشود.
مجاهدیان همچنین بر لزوم طراحی سازوکار حمایتی همزمان برای بیمهها و بیماران تأکید کرد؛ زیرا هرگونه تغییر در سیاستهای ارزی باید با تأمین پایدار منابع همراه باشد تا از افزایش هزینههای درمانی برای مردم جلوگیری شود.### اهمیت توسعه صادرات دارو
وحید محلاتی، دبیر انجمن پخش دارو، در گفتگو با رسانهها به تجارب موفق ترکیه در عرصه صادرات دارو اشاره کرد و تاکید کرد که نخستین گام در این راستا تعیین هدفی مشخص و قابل دستیابی است. او افزود که بدون برقراری زیرساختهای اقتصادی، مالی و حقوقی، این اهداف محقق نخواهد شد.
محلاتی خاطرنشان کرد که نظام قیمتگذاری داخلی بر توان رقابتی داروسازان تاثیر منفی گذاشته و شرکتهای دارویی برای ورود به بازارهای جهانی نیاز به توانمندی مالی و ساختاری دارند. او بیان کرد که فشارهای داخلی و محدودیتهای قیمتی، سرمایهگذاری در توسعه بازار را مشکلتر میکند و فرآیند مجوزهای صادراتی به طور چشمگیری پیچیده و وقتگیر است. به گفته او، سازمانهای مسئول باید قوانین را تسهیل کنند تا صادرات دارو تسهیل شود و صرف ذکر یک هدف صادراتی در قوانین کافی نیست.
وی تاکید کرد که برای توسعه صادرات دارو در ایران، وجود ثبات اقتصادی، اصلاح قوانین و حمایت عملی دولت ضروری است. محلاتی تجارب ترکیه را مثالی از تحقق اهداف صادراتی با هدفگذاری صحیح و حمایت ساختاری دانست.
### چالشهای بازار مکملهای غذایی
امیر قلن بر، فعال حوزه مکملهای غذایی، وضعیت ناپایدار شرکتهای تولیدکننده این محصولات را مورد توجه قرار داد و هشدار داد که ادامه این روند ممکن است منجر به تعطیلی بنگاههای متوسط و کوچک گردد. کاهش نقدینگی، سیاستهای انقباضی بانکها و نرخ بالای ارز فشار زیادی به تولیدکنندگان وارد کرده است.
او همچنین به انتقال رقابت ناسالم و گمراه کننده به سمت مصرفکنندگان اشاره کرد و وضعیت تبلیغات نادرست را به عنوان عاملی مخرب معرفی کرد. قلن بر تاکید کرد که لازم است ریشههای فساد و رقابت ناسالم شناسایی و از بین بروند، ولی به نظر میرسد عزم جدی در این راستا وجود ندارد.
### صنعت پلاسما و نیاز به تصمیمگیری سریع
امیر محمد دهقان، دبیر انجمن تولیدکنندگان پلاسمای ایران، در همایشی بر ضرورت بازنگری در سیاستهای قیمتگذاری و حمایت از این صنعت تاکید کرد. او تصریح کرد که عدم جرات در تغییر میتواند به آسیب جدی به این صنعت منجر شود.
او همچنین اشاره کرد که مسائل قیمتگذاری به کندی پیش میرود و این تأخیر برای فعالان این حوزه خسارتبار است. ثبات در سیاستگذاری و بازنگریهای به موقع در قیمتگذاری میتواند به رشد صنعت پلاسما کمک کند و تجربههای منفی گذشته را تکرار نکند.
### نقش کلیدی داروخانهها در خدمات دارویی
رضا مساعد، متخصص داروسازی بالینی، با ذکر این نکته که وظیفه داروخانه فراتر از صرف تحویل دارو است، بر اهمیت خدمات دارویی در سلامت عمومی تاکید کرد. او به این موضوع اشاره کرد که داروخانهها میتوانند به عنوان یکی از نقاط کلیدی در ارائه خدمات به جامعه عمل کنند.**مراکز بهداشتی؛ منبعی حیاتی برای سلامت عمومی در کشور**
مراکز بهداشتی به عنوان نهادهای کلیدی در ارتقای سلامت عمومی شناخته میشوند. تجارب کشورهای توسعهیافته نشان داده است که بهرهگیری از توانمندیهای داروسازان در مراحل واکسیناسیون میتواند به بهبود پوشش خدمات سلامت منجر شود.
در ادامه، مساعد به لزوم اصلاح برنامههای آموزشی داروسازی عمومی جهت تقویت عملکرد داروسازان اشاره کرد. او بر ضرورت افزایش حضور داروسازان در بخش بیمارستانی و تقویت تعامل آنها با پزشکان تأکید کرد. این تعامل، به عنوان پل ارتباطی میان پزشک و بیمار، میتواند کیفیت خدمات داروخانهها را بهبود بخشد و نقش داروساز را در روند درمان تثبیت کند.
مساعد همچنین نگرانیهایی را در مورد نبود قوانین شفاف و پیامدهای حقوقی احتمالی تشکیل داد و تصریح کرد که توسعه خدمات دارویی جدید باید به موازات تنظیم مقررات محکم صورت گیرد. او بر اهمیت تقویت استانداردها، مستندسازی خدمات، اصلاح نظام آموزشی و تدوین قوانین روشن برای خدمات نوین تأکید کرد تا بتوان جایگاه حرفهای داروسازان و اثرگذاری نظام سلامت را بهبود داد.
**برگزاری همایش قدردانی از چهرههای دارویی سال**
همایش اخیر با حضور بیش از ۵۰۰ داروساز در تهران برگزار شد و به یاد استاد مرحوم خشایار کریمیان و دیگر چهرههای پیشکسوت آغاز گردید. در این مراسم، نیما برارجانیان به عنوان چهره داروی سال و محمدرضا عابدی به عنوان مدیر رگولاتوری نمونه معرفی شدند. همچنین، قیس بدری و افشین زرقی به عنوان چهرههای برجسته در صنعت پخش و پژوهش معرفی شدند.
این جلسه که با شعار “حفظ و تقویت زنجیره تأمین دارو، مسئولیت همگانی و بدون توقف” برگزار شد، جمعی از سرشناسان صنعت داروسازی را گرد هم آورد. مقاماتی نظیر مهدی پیرصالحی، رئیس سازمان غذا و دارو، و دیگر چهرههای مؤثر و پیشکسوت در عرصه داروسازی و رگولاتوری کشور، بر ضرورت ایجاد تقسیم کار ملی برای چالشهای دارویی تأکید کردند.
