**انتشار ویدئویی نادر از یک ژنرال چین در اعتراضات تیانآنمن**
اخیراً تصاویری نادر از یک ژنرال ارتش آزادیبخش خلق چین (PLA) منتشر شده که در سال ۱۹۸۹ از اجرای دستور برای اعزام نیروها به میدان تیانآنمن در پاسخ به اعتراضات دانشجویان خودداری کرده است. این ویدئو، به عنوان یکی از مستندات مهم تاریخ معاصر چین، وضعیت نظامیان در یکی از بحرانیترین لحظات این کشور را به تصویر میکشد.
ژنرال شو چینگشیان که دستور اعزام نیروها از ارتش «گروه ۳۸» را نپذیرفت، به یکی از شخصیتهای افسانهای هدایت اعتراضات تیانآنمن تبدیل شده است. ویدئوی شش ساعتهای که شامل جلسه محاکمه نظامی اوست، نشان میدهد که او از انجام دستور خودداری کرد زیرا نمیخواست نامش در تاریخ به عنوان یک گناهکار ثبت شود.
ژو فِنگسو، یکی از رهبران این اعتراضات که اکنون در آمریکا زندگی میکند، این ویدئو را تأییدکننده افسانههای مرتبط با شو میداند و آن را نخستین تصاویری میداند که از آن دوره در دسترس قرار گرفته است. این ویدئو که برای نخستین بار در ماه گذشته به صورت آنلاین منتشر شد، بیش از ۱.۲ میلیون بازدید داشته و منابع آن مشخص نیست.
به گفته وو رنهوا، مورخ جنبش تیانآنمن، این ویدئو به عنوان یکی از مهمترین اسناد در تحقیقات سه دهه اخیر او محسوب میشود. اعتراضات بهار ۱۹۸۹ به دنبال حمله نظامی به معترضان در ساعتهای اولیه ۴ ژوئن پایان یافت و این موضوع همچنان تحت سانسور شدید حزب کمونیست چین قرار دارد.
شو در ویدئوی محاکمه خود نگرانیهایش را درباره پیامدهای احتمالی سرکوب معترضان ابراز کرده و گفت که این مسأله باید از طریق راهحلهای سیاسی حل و فصل شود. او تأکید کرده که برای جلوگیری از خونریزی و درگیری وسیع، به مافوقهایش گفته است که فرماندهی که حکومت نظامی را اعمال کند ممکن است در تاریخ گناهکار شناخته شود.
تحلیلگران میگویند این ویدئو نشاندهنده ابهامهای سیاسی در میان مقامات ارشد چین است. شو همچنین پرسشهایی را درباره صلاحیت کمیسیون نظامی مرکزی برای اتخاذ چنین تصمیماتی مطرح کرده و بر لزوم بررسی این مسأله در مجلس ملی نمایندگان تأکید کرده است.
پس از این رویداد، حزب کمونیست چین کنترل خود بر ارتش را بیش از پیش افزایش داد و وادار به روشنکردن وضعیت وفاداری ارتش به حزب شد. شو به دلیل سرپیچی از دستورات حزب اخراج و به پنج سال زندان محکوم گشت و باقی عمر خود را در تبعید گذراند. او در سال ۲۰۲۱ در سن ۸۵ سالگی درگذشت.
