به گزارش خبرگزاری **خبرآنلاین** به نقل از ایبنا، آناهید خزیر در گفتوگو با فرید مرادی، نویسنده کتاب «تختی، یک زندگی» به بررسی شخصیت غلامرضا تختی و مرگ نابهنگام او پرداخته است. مرادی در این کتاب به جای اسطورهسازی از تختی، او را به عنوان انسانی با تواناییها و ضعفهایش معرفی میکند. این رویکرد به وی اجازه میدهد تا درک عمیقتری از شخصیت تختی به دست آورد، حتی در شرایطی که جامعه به تصورات اسطورهای از او عادت کرده باشد.
مرادی میگوید که در تاریخنگاری، تکیه بر اسناد و مدارک ضروری است و باید از روایتهای غیرواقعی دوری کرد. وی معتقد است که مردم امروز بیشتر به واقعیتهای تاریخی توجه دارند و کمتر به افسانهسازی تمایل دارند. او تأکید کرد که تختی هرگز به چیزی به جز انسان عادی بودن اعتقاد نداشت و این موضوع عامل موفقیت کتابش شده است.
در بخش دیگری از این گفتوگو، مرادی به این نکته اشاره میکند که روایتهای رایج از زندگی تختی ممکن است بازتابی از نیاز جامعه به قهرمانسازی باشد. او سعی کردهاست که روایات خود را پایهگذاری کند بر مستندات و نه بر داستانهای اغراقآمیز. تختی، به عنوان یک شخصیت دردمند و empathetic در یاد مردم باقی مانده است؛ ویژگیهایی چون مظلومیت و جوانمردی او در فرهنگ ایرانی تأثیرگذار بوده است.
تختی به عنوان سمبل عدالت و فروتنی شناخته میشود، امری که به گفته مرادی، نه تنها محصول دیدگاه تاریخی و فرهنگی جامعه، بلکه ناشی از رفتار واقعی و اخلاقی اوست. او تأکید کرد که تختی هرگز از مردم فاصله نگرفت و حتی در زمان شهرت، همواره در کنار مردم بود.**غلامرضا تختی: اسطورهای مردمی با چهرهای انسانی**
غلامرضا تختی، به عنوان یک چهره ماندگار در فرهنگ ایران، به حقیقت الگویی از پهلوانی و قهرمانی است. او با ویژگیهای انسانی و دلسوزیاش، همواره در خدمت مردم بود و برای حل مشکلاتشان پیش قدم میشد. تختی به خوبی نمایانگر مفهوم پهلوانی در فرهنگ ایرانی است که با قهرمانی در پیروزیها و کسب مدالها متفاوت است. او در طول زندگی کوتاهش، به جای زندگی برای خود، تمام منابعش را به دیگران تقدیم کرد.
امروز ما تختی را همانگونه که بود میشناسیم. هرچند که برخی تلاش کردهاند او را به شیوهای که میخواهند به تصویر بکشند، اما با وجود اسناد و مدارک معتبر، تصویر حقیقی و بدون تغییری از او در دسترس قرار دارد. اختیاری که او در زندگی و مرگش از خود نشان داد، او را در فرهنگ ایرانی ماندگار کرده و یادش همواره گرامی داشته میشود.
مهمترین عاملی که موجب ماندگاری تختی در ذهن مردم شده، منش اخلاقی اوست. بسیاری از همعصران او فراموش شدهاند، اما انسانیت و جنبه مردمیاش او را به یک الگو تبدیل کرده است. درحالیکه قهرمانان ورزشی دیگری وجود دارند که عناوین بیشتری کسب کردهاند، تختی به عنوان چهرهای منحصر به فرد در ایران شناخته میشود و مسابقاتی به نام او هر سال برگزار میشود.
در مورد نزاعهای زندگی تختی و مرگش، هنوز هم گمانهزنیهایی وجود دارد. او در زندگیاش تحت فشارهای زیادی قرار گرفت و به نظر میرسد که انتخاب آگاهانه مرگش نتیجهی تنهایی و بحرانهای روحی بوده است. از یک سو، مشکلات خانوادگی و از سوی دیگر فشار نهادهای حاکمیتی او را تحت فشار قرار داد و چشمانداز آیندهاش در دنیای ورزش نیز تیره و ناامید کننده بود.
در مجموع، شرایط دشواری که تختی در آن قرار داشت، او را به سمت انتخاب مرگ سوق داد. مرگ او نه تنها یک تراژدی فردی بلکه نمادی از اقتدار و عدم تحمل قدرتهای حاکم نسبت به چهرههای مستقل است. تختی، با انتخاب خود، گویی میخواست بگوید که در این وضعیت دشوار، زندگی بیارزشتر از مرگ است. این حالت از آگاهی و عزم راسخ او در برابر جهالت و تسلیم در برابر قدرت حاکم، تا امروز تحسین برانگیز باقی مانده است.غلامرضا تختی، قهرمان ملی ایران، با محبوبیت خود در دل مردم جا گرفته است و حتی مرگش به افسانهای تبدیل شد که رژیم پهلوی را مورد اتهام قرار داد. مرگ او فصل جدیدی از جنبشهای اجتماعی و اعتراضات را در ایران رقم زد، چیزی که او همواره آرزویش را در ذهن داشت.
در این context، نقش رسانهها در شکلگیری چهره ملی تختی قابل تامل است. آیا رسانهها تنها بازتابدهنده محبوبیت او بودند یا به نوعی در گسترش شهرتش نقش داشتند؟ در دهه سی، تختی به اوج قهرمانی خود رسید، اما دهه چهل به کاهش میدان قوت او انجامید. محبوبیت او ریشه در عشق مردم و ارادت به مرام و معرفت داشت، در حالی که رسانهها به عنوان ناظر این محبوبیت، به این قهرمان توجه کردند.
تاثیر سیاسی کودتای ۲۸ مرداد بر زندگی تختی نیز جالب است. پس از این کودتا، جامعه با فقدان قهرمانان سیاسی روبرو شد و بار امید و اخلاقگرایی خود را بر دوش یک ورزشکار گذاشت. تختی، که در پی سیاستهای نادرست رژیم رنج دید، به دلیل نزدیکیاش به شخصیتهایی چون مصدق، تحت نظر نهادهای امنیتی قرار گرفت. او به آرمانهایش پایبند ماند، در حالی که وظیفه سنگینی بر دوش داشت.
کتاب «تختی، یک زندگی»، مبنای بخشهای مختلف زندگی تختی از جمله منابع مستند، مصاحبهها و خاطرات را مورد بررسی قرار داده است. نویسنده این اثر تلاش کرده تا به جنبههای مختلف زندگی این قهرمان بپردازد، هرچند که منابع پیش از انقلاب و بعد از آن با چالشهایی چون تحریف و بزرگنمایی روبرو هستند. با این حال، او امیدوار است که از این طریق تصویر جامعتری از زندگی تختی ارائه دهد.
