به گزارش خبردونی، دکتر رضا شعبانی، چهره ماندگار تاریخ، به تازگی در جلسهای ویژه که توسط ایبنا برگزار شده بود، حضور یافت. در این جلسه که به گفتوگویی پیرامون تاریخ ایران اختصاص داشت، دکتر شعبانی به مسائلی از جمله تحولات تاریخی و فرهنگی کشور اشاره کرد.
دکتر شعبانی از روزهای کودکیاش در صمغآباد طالقان یاد کرد و گفت: “پس از اینکه در سال ۱۳۲۹ از مدرسه ابتدایی فارغالتحصیل شدم، به تهران آمدم تا ادامه تحصیلات را در دبیرستان پی بگیرم. آن سالها همزمان با ملی شدن صنعت نفت و اوجگیری نهضت ملی ایران بود.”
او به ذکر چالشهای آن دوران پرداخت و بیان کرد: “شور و هیجان ملیگرایی در جامعه موج میزد. مردم در پی ملی کردن نفت بودند و این موضوع به جدلهای سیاسی دامن میزد.”
این استاد تاریخ به تاریخچهی روابط ایران با دو کشور روسیه و انگلستان پرداخت و افزود: “ما از دوران قاجار تا کنون تحت تأثیر منفی این دو کشور قرار داشتهایم. روسها و انگلیسیها با سیاستهای خود، قدرت سیاسی ایران را تضعیف و روحیه ملی-مذهبی ایرانیان را نابود میکردند.”
او به اهمیت این موضوع در تاریخ اشاره کرد و گفت: “تاریخ نشان میدهد که ما از هفت هزار سال پیش در این سرزمین زندگی کردهایم و بسترهای فکری مذهبی قوی را داشتهایم.”
این گفتوگو به بررسی عمیقتر تاریخ ایران و تأثیرات آن بر هویت ملی پرداخت و دکتر شعبانی از تحولات تاریخی به عنوان عامل اصلی شکلگیری هویت فرهنگی ایرانیان یاد کرد.**ایران، سرزمینی با تاریخ غنی و افتخار ملی**
در تاریخ ایران، دشمنان همیشه از سرزمین ما دور شدهاند و این سرزمین همواره به عنوان یک قدرت بزرگ شناخته شده است. آغاز قدرت ملی ایرانیان از آذربایجان نشأت گرفته و در کردستان و دیگر مناطق مرکزی تداوم یافته است. در دوران هخامنشی، ایران به یک ملت کامل تبدیل شده بود که نهتنها قدرت نظامی لازم برای حفظ موجودیت خود را داشت، بلکه از لحاظ اقتصادی و فرهنگی نیز پیشرفتهای قابل توجهی کسب کرده بود.
ایرانیان در تاریخ به عنوان نخستین ملتی شناخته میشوند که موفق به برقراری حکومت و قوانین معتبر شدند و اخلاق مملکتداری را نیز به تصویر کشیدند. این موضوع در کتیبههای هخامنشی مشهود است، جایی که کوروش بزرگ به عنوان شخصیتی جهانشمول در نظر گرفته شده و استوانه کوروش نماد انسانیت، مدارا و مردمدوستی به شمار میرود.
در زمان داریوش، ایرانیان توانسته بودند در چهار قاره به توسعه و رشد دست یابند و سهم بزرگی در آن دوران ایفا کنند. روحیه و رفتار ایرانیان تا به امروز معرف برجستهای در سطح جهانی محسوب میشود.
در این راستا، احساس ملیگرایی در فردی که به تاریخ علاقهمند بوده، به تدریج شکل میگیرد. وی از دوران دبیرستان به مطالعه کتابهای مختلف در حوزه تاریخ، جغرافیا و ادبیات پرداخته و در دوره تحصیلات عالی، رشته تاریخ و جغرافیا را انتخاب کرده است. او با گسترش مطالعات خود، هویتی ایرانی را برای خود بنا نهاد و به آن افتخار کرد.
ایران در طول تاریخ، همواره به ایجاد حکومتهای منظم و پیشرفته در مناطق مختلف پرداخته و هیچگاه به سرزمینهای دیگر تعرض نکرده است. جنگهای ایرانیان عموماً دفاعی بوده و برای حفاظت از مرزها و کیان کشور صورت گرفته است. حتی نادرشاه افشار نیز مجبور به دفاع از مرزها شده و برای این امر به هند سفر کرده و پس از تسخیر، تنها بخشهایی از آن سرزمین را به ایران ملحق کرده است.
در زمینه اسلام، توسعههای قابل توجهی که پس از مسلمان شدن ایرانیان به وقوع پیوسته، به ویژه در شمال آفریقا و دیگر مناطق دنیا، به دست ایرانیان انجام شده است. از چهار مذهب اصلی اسلام، دو مذهب متعلق به ایرانیان است و این نشاندهنده تأثیر عمیق و گسترده فرهنگ و تفکر ایرانی در گسترش اسلام میباشد.**نقش ایرانیان در تمدن اسلامی و تأثیر خانواده بر تحصیلات فردی**
ایران به عنوان یک کشور با فرهنگ و تمدن غنی اسلامی شناخته میشود. کارشناسان بر این باورند که حدود هشتاد درصد از بار تمدن اسلامی بر دوش ایرانیان قرار دارد. در این راستا، بررسی تاریخ و یافتههای مربوط به آن، برای شناسایی جایگاه ایرانیان نهتنها ضروری، بلکه یک تعهد همیشگی به شمار میرود. از زمان آغاز تحصیلات ابتدایی تا مقاطع بالاتر، این فرد تلاش کرده تا در زمینه نادرشاه افشار و دستاوردهای او برای ایران مطالعه کند و افتخار ایرانی بودن را امتیازی ویژه بداند.
خانواده شخص مورد نظر نقش مهمی در شکلگیری شخصیت و تحصیلات او داشتهاند. والدین او هر دو، به معنای واقعی کلمه بیسواد بودند، اما علاقه آنها به ادبیات و تاریخ، تأثیری بسزا در رشد فکری او گذاشت. مادر او یکسوم شعر حافظ را حفظ کرده بود و پدر نیز بخشی از آن را میشناخت. خانواده بهطور مرتب آثار ادبی و تاریخی را مطالعه میکردند و خود را در داستانهای حماسی شاهنامه غرق میکردند. با وجود مشکلات مالی، پدر از درآمد اندکش، مبالغی را برای تحصیلات او اختصاص میداد و این حمایت عاطفی و مالی به شکلگیری اعتماد به نفس و تحصیلات او کمک کرد.
از جمله خاطرات برجسته این فرد، یادآوری اساتید تاثیرگذاری است که در مسیر تحصیل با آنها آشنا شده است. دکتر محمداسماعیل رضوانی، استاد او در دورههای لیسانس و فوقلیسانس، نقش بسزایی در حمایت از او داشته و داستانهایی از سفر به سوربن و چالشهای مالی در آن دوران ذکر میکند. خانوادهاش به او کمک میکردند تا هزینههای تحصیل را تأمین کند و همکاریهای دکتر رضوانی نیز به او این امکان را میدهد تا با اطمینان بیشتری ادامه دهد.
خاطرات او از دیگر اساتید مانند دکتر عباس زریاب خویی و دکتر غلامحسین صدیقی، تواضع و بزرگواری آنها را برجسته میکند. زمانی که او به ایران بازگشت و مدرک دکتری را دریافت کرد، حمایتهای مادی و معنوی این بزرگواران تأثیر قابل توجهی در مسیری داشت که او انتخاب کرده بود. این سفر به او یادآور شد که علم و دانش نه تنها مسئولیت شخصی، بلکه یک سفر مشترک با حمایت و همراهی دیگران نیز هست.در دانشگاه ملی موفق به کسب شغل شدم و حقوق ماهیانهام به ۳۰۰۰ تومان رسید. به همین دلیل، ظرف مدت سه ماه توانستم بدهیام را به فردی که به من کمک کرده بود، بازگردانم. قابل ذکر است که او ۱,۵۰۰ تومان به من داد، اما من این مبلغ را قبول نکردم و تنها ۶۰۰ تومان از آن را برداشتم که آن را نیز به او بازگرداندم. او از قبول آن مبلغ امتناع کرد و گفت: «این را به من نده و سعی کن به دیگرانی که در شرایط مشابه تو بودند، کمک کنی.»
من همیشه قدر این شخصیت بزرگوار را دانستهام. اگرچه پولش را پس دادم، اما جوانمردی مرحوم آسید احمد خراسانی را هرگز فراموش نخواهم کرد. از آن زمان به بعد، تصمیم گرفتم که حداقل یکچهارم از حقوقم را به دیگران اختصاص بدهم و هرگز از کسی چیزی درخواست نکردم. به همگان توصیه کردم که هر زمان که توان داشتند، به نیازمندان کمک کنند. این تجربیات و شخصیتهای تاثیرگذار در زندگیام همیشه در ذهنم خواهند ماند.
