به نقل از خبرگزاری خبرآنلاین، رونمایی کتاب «کمان» در کافه کتاب سمیه واقع در حوزه هنری، در تاریخ ۲۹ بهمن ماه ۱۴۰۴ برگزار شد. در این برنامه، شخصیتهایی نظیر هدایتالله بهبودی، تاریخنگار و پژوهشگر، محبوبه عزیزی، گردآورنده یادداشتهای کتاب، و کوروش پارسانژاد، طراح نشریه کمان، حضور داشتند و سخنانی را ارائه کردند. مهدی شیخ صراف نیز به عنوان دبیر این برنامه معرفی شد.
هدایتالله بهبودی در این مراسم از فقدان فوراً خود را از نبود احد گودرزیانی، یکی از اعضای مؤثر نشریه کمان، ابراز تاسف کرد. وی تاکید کرد که گودرزیانی از تکیهگاههای اصلی کمان بود و یاد او همیشه در خاطر خواهد ماند. بهبودی همچنین به ذکر سؤال از همسر مرحوم گودرزیانی پرداخت و اضافه کرد که زندگی با وجود عشق و علاقه به کار، نیازمند تأمین معیشت است.
وی نوید آغاز نشریه کمان را به سال ۷۵ مرتبط دانست و به تاریخچه آن پرداخت. بهبودی گفت که در دهه شصت، ضمیمهای فرهنگی با عنوان «صحیفه» در روزنامه جمهوری اسلامی منتشر میشد که به همت نویسندگانی چون سیدمهدی شجاعی و مرتضی سرهنگی صورت میگرفت. به دنبال تعطیلی این نشریه، تلاش کردند تا با رویکردی جدید آن را احیا کنند، اما این طرح به سرانجام نرسید.
سپس، با توجه به شرایط جدید، به حوزه هنری رفتند و شروع به انتشار فصلنامهای به نام «کتاب مقاومت» کردند. اما موفق به انتشار نشریه آنان در سال ۱۳۷۵ شدند و به مدت هشت سال به فعالیت ادامه دادند. بهبودی در این باره تاکید کرد که به دلیل نبود امکانات، شاید میتوانستند زودتر از این شروع به کار کنند.
محبوبه عزیزی، گردآورنده مطالب نشریه کمان نیز در این برنامه گفت که در جستوجوی اطلاعات برای پروژهای، به بررسی نشریه «کمان» پرداخت و متوجه شد که یادداشتهای بهبودی میتواند به کار او بیاید. از آنجا که «کمان» همواره جزو نشریات محبوبش بود، تصمیم به تدوین مجموعهای درباره آن گرفت. وی اشاره کرد که این نشریه حتی سالها بعد از تعطیلی، همچنان مورد علاقه پژوهشگران و دانشجویان قرار داشته است.**گزارش خبری از نشریه «کمان» و چالشهای آن**
در جدیدترین مصاحبهها، شهرت و تأثیر نشریه «کمان» مورد توجه قرار گرفته است. یکی از گردآورندگان یادداشتها، با اشاره به دشواریهای روند تأسیس و انتشار این نشریه، به چالشهای پیش روی بنیانگذاران آن، مرتضی سرهنگی و هدایتالله بهبودی، پرداخته است. وی تصریح کرد که در ابتدا تصور میکرده کارها بدون موانع پیش رفته است، اما مطالعه یادداشتها به او نشان داد که این پروژه با چالشهای بسیاری روبهرو بوده است.
شخصیتهای مؤثر در این نشریه، بهویژه در زمینه ادبیات جنگ و انقلاب، توانستهاند نویسندگان مستعدی را شناسایی و پرورش دهند؛ به گونهای که بسیاری از این نویسندگان به چهرههای شناختهشده تبدیل شدهاند. او تأکید کرد که موفقیت نشریه «کمان» به تیم منسجم و بااحساس مسئولیت آن بازمیگردد که با وجود محدودیتهای مالی و چالشهای موجود، توانستهاند به موفقیت دست یابند.
محبوبه عزیزی، یکی دیگر از فعالان این نشریه، اظهار داشت که پیش از مطالعه یادداشتهای آقای بهبودی، همواره از خواندن «کمان» لذت میبرده و احساس میکرده مطالب آن بهطور صمیمی با مخاطب در ارتباط است. وی افزود که با مطالعه یادداشتها متوجه هدفمند بودن نشریه شد، هرچند این نکته را پیش از آن نمیدانست. عزیزی همچنین به انسجام و دقت در جمعآوری اطلاعات اشاره کرد و گفت که این موضوع از ابتدا تا انتهای کار نشریه مشهود بود.
هدایتالله بهبودی در مصاحبهای دیگر، به فعالیتهای داوطلبانه در نشریه اشاره کرده و بیان کرد که تعدادی از جوانان بهطور فعال در فروش نشریه مشارکت داشتند. او از فعالیتهای افرادی مانند مسعود انصاری نام برد که در نمازجمعهها به فروش نشریه کمک میکردند و درآمد آن را بدون هیچ هزینهای به نشریه بازمیگرداندند.
بهبودی همچنین به کار طراح نشریه، کوروش پارسانژاد، اشاره کرد و افزود که وی با یک نگرش گرافیکی خاص به نشریه پیوسته است. این نشریه که چهار ستون اصلی داشت، توانسته بود در جشنوارههای مطبوعاتی جوایز متعددی کسب کند. به گفته بهبودی، گروه نشریه همچنین به بررسی تجربیات کشورهای دیگر در زمینه جنگ پرداخته و سعی در استفاده از آنها داشتهاند.به منظور بررسی نحوه برخورد کشورهای مختلف با تاریخ جنگهای خود، تیمی به دیدار موزههای جنگ در این کشورها پرداخت. این بازدیدها اطلاعات ارزندهای را در اختیار محققان قرار داد و نشان داد که حتی کشورهایی با پیشینه نظامی ناموفق، گاهی با بازخوانی تاریخ خود سعی در خلق افتخارات جدید دارند و این مطالب را در قالبهای فرهنگی و نمایشی عرضه میکنند.
کوروش پارسانژاد، طراح مجله «کمان»، در این زمینه بیان کرد که دوره فعالیت در این نشریه را یکی از بهترین تجربیات کاری خود محسوب میکند. او اشاره کرد که فضای همکاری با دوستان حرفهای موجب شد تا هر فرد به کار خود بپردازد و ایجاد نظم و سکون در کار به بهرهوری بالا منجر شد. پارسانژاد تایید کرد که نشریه «کمان» در دورهای که نشریات رونق داشتند، موفق شد در هشت سال و در حدود ۲۰۰ شماره به دور از تأخیر منتشر شود.
او در ادامه به انتخاب رنگ در طراحی جلد و لوگو پرداخت و گفت سلیقه بصری بخشی ذاتی از انسان است و تأثیر تجربیات زندگی نیز در این زمینه قابل توجه است. پارسانژاد به تأثیر کتابهای صادق هدایت بر سلیقهاش اشاره کرد و تأکید کرد، رنگهای انتخابی در «کمان» از جمله سبز زیتونی و قرمز متمایل به آجری، به طور طبیعی در طراحیهایش استفاده شدند.
وی افزود که طراحیهای «کمان» پایهگذاری شده بر الگوهای بصری الهام گرفته از موضوع جنگ بوده و هیچگاه به طور خودکار برای جذب مخاطب تلاش نکرده بلکه بیشتر به احساس و سلیقه شخصی خود وفادار مانده است.
در این حین، محمد کریمی، مترجم و همکار «کمان»، درباره چگونگی همکاری خود با این نشریه توضیحاتی ارائه کرد که در ادامه منتشر خواهد شد.نشریه «کمان» بهعنوان یک فضای فرهنگی منحصربهفرد، تأثیر شایانی بر تجربیات افرادی که در آن فعالیت داشتند، گذاشته است. هدایتالله بهبودی از یکی از نویسندگان خواسته بود تا در این پروژه همکاری کند؛ تجربهای که منجر به آشنایی با ادبیات جنگ جهانی و بررسی آثار مختلف هنری، یادمانها و موزهها شده است. این نشریه بستری را برای ارتباط با این عرصهها فراهم کرد و بسیاری از فعالیتهای بعدی نویسندگان نیز تحت تأثیر این حوزه قرار گرفت.
این نشریه بهعنوان منبعی حیاتی در انعکاس اخبار، تحلیل آثار و معرفی تجربیات جهانی درزمینهٔ ادبیات و هنر جنگ بهحساب میآید. به اعتقاد صاحبنظران، این حوزه همچنان پتانسیلهای فراوانی برای بررسی و تحقیق دارد. فعالان این عرصه باید به سراغ آثار و موزههای مختلف در کشورهای گوناگون بروند تا تجربیات جنگ را بررسی کنند. «کمان» گام بلندی در این راستا برداشت و اهمیت زیادی در سالهای فعالیت خود پیدا کرد.
جواد شادانلو در ارتباط با دیجیتالسازی نشریه کمان اظهار داشت که آغاز این فرآیند از چند سال پیش کلید خورد و در سال ۱۳۹۲ همزمان با سوم خرداد رونمایی شد. برخی از مطالب این نرمافزار منتشر و توزیع شد و همچنان تعدادی از آنها در حال عرضه از سوی انتشارات سوره مهر هستند.
نصرتالله صمدزاده نیز در ادامه به ارزش فرهنگی «کمان» اشاره کرد و خاطرنشان ساخت که عدم دسترسی به این نشریه، از کمبودهای قابلتوجهی در دوائر فرهنگی خواهد بود. این نشریه بهعنوان یک نشانه مطبوعاتی در حوزه جنگ، نقش بسزایی را ایفا کرده و برای دسترسی بهتر به تاریخ مطبوعات جنگ حائز اهمیت است.
همچنین، او بر اهمیت جلوگیری از بینظمی در برنامههای فرهنگی تأکید کرد و ضرورت فکر کردن به پایان پروژهها را یاد آور شد. این تفکر بهویژه در برنامهریزی فرهنگی میتواند موجب موفقیت بیشتر شود و به درک بهتری از چرخه کارها منجر شود.### شماره تلفن نشریه سابق به یک پیتزافروشی منتقل شده است
مهدی شیخصراف در یک برنامه گفتوگو از خاطرات خود حول نشریه «کمان» گفت. به گفته وی، در گذشته شرط حضور هدایتالله بهبودی در برنامه این بود که کتاب مورد نظر را مطالعه کند. شیخصراف با اشاره به این موضوع، افزود که امروز صبح نیز فرصتی یافته تا کتاب را مرور کند و مطلبی جذاب درباره شماره تلفن نشریه «کمان» را بررسی کند.
بهبودی در متن خود اشاره کرده بود که این نشریه موفق به دریافت شماره تلفن ۶۴۹۳۸۴۵ شده است و از امکان تغییر کاربری آن سخن گفته بود. او ابراز نگرانی میکند که شاید این شماره به دست افرادی دیگر افتاده باشد و احتمالاً به خوبی دیگر نشانی از نشریه نداشته باشد.
در این راستا، شیخصراف ادامه داد که تیم برنامه امروز این شماره را تماس گرفته و متوجه شدهاند شماره تلفن یاد شده به یک پیتزافروشی فروخته شده است. این خبر فضایی از حسرت در مورد گذشته نشریه و تغییرات عمرانی آن را به همراه داشته است.
