به گزارش خبرگزاری خبرآنلاین به نقل از روزنامه اعتماد، محمدتقی شریعتی به عنوان یکی از شخصیتهای برجسته فرهنگی و علمی معاصر، شناخته میشود. او که در سال ۱۲۸۶ در مزینان متولد شد، به عنوان معلم اخلاق و مفسر قرآن در اوایل سالهای ۱۳۰۰ تدریس در دبیرستانهای فردوسی و دانشسرای عالی را آغاز کرد.
شریعتی در اوایل دهه ۱۳۲۰ «کانون نشر حقایق اسلامی» را تأسیس کرد تا به ترویج اسلام و مقابله با جریانهای ضد اسلامی بپردازد. هدف او در این کانون، مبارزه با ایدئولوژیهای چپ و ارتقاء اندیشه اسلامی در بین نسل جوان بود. او علاوه بر تدریس، به تفسیر قرآن در جلسات منزل مشغول شد و در زمینه نقد نظریههای ضد اسلامی نیز پژوهشهایی انجام داد.
در سال ۱۳۲۳، شریعتی این کانون را به مرکزی برای جذب جوانان و طرح مسائل دینی و علمی تبدیل کرد. سخنرانیهای او به قدری محبوبیت پیدا کرد که رادیو مشهد از او دعوت کرد تا مباحث دینی را برای شنوندگان ارائه دهد. مباحث علمی وی تحت عنوان «فایده و لزوم دین» بعدها به کتاب تبدیل شد که در دهههای ۲۰ تا ۵۰ بارها تجدید چاپ شد.
فعالیتهای شریعتی با دیگر فعالان مذهبی در مشهد گسترش یافت و در سال ۱۳۳۰، «جمعیتهای موتلفه اسلامی» مشهد تأسیس شد. این گروه در انتخابات دوره هفدهم مجلس شورای ملی به فعالیت پرداخته و نمایندهای را به مجلس فرستاد. همچنین، شریعتی پس از کودتای ۲۸ مرداد ۱۳۳۲، به همراه فرزندش علی شریعتی در نهضت مقاومت ملی فعال شد تا در برابر دشمنان جمهوری خواهی بجنگند.
ایشان در سال ۱۳۳۶ به همراه فرزندش دستگیر و زندانی شدند. سپس، پس از ارزیابی شرایط، مجدداً به تدریس و تفسیر قرآن پرداخت و مبحث فلسفی و عرفانی نیز توسط دیگر محققان نظیر سیدجلالالدین آشتیانی در جلسات مورد توجه قرار گرفت.
در سال ۱۳۳۹ کانون نشر حقایق اسلامی دوباره احیا شد و شریعتی به ارتقای فعالیتهای آن پرداخت. در سالهای ۱۳۴۱ تا ۱۳۴۲، او به تدریس در حسینیه ارشاد در تهران دعوت شد و در آنجا به سخنرانیهای علمی و دینی ادامه داد. با این حال، فعالیتهای کانون با موانعی از سوی ساواک مواجه شد که باعث توقف آن گردید.در حسینیه ارشاد، نشستی با محوریت موضوع «خلافت و امامت» بر اساس قرآن و سنت برگزار شد. این رویداد به مناسبت یک هزار و چهارصدمین سالگرد بعثت پیامبر اسلام (ص) انجام گرفت و به انتشار «تفسیر نوین» انجامید. این تفسیر حاصل آموزشهای دانشگاهی و سخنرانیهای برگزارشده در مشهد بود که بهطور جزئی در ماهنامه «آستان قدس رضوی» زیر نظر فخرالدین حجازی منتشر میشد. در سال ۱۳۴۷، با حمایت اعضای کانون و کمکهای مالی خیرین، سازهای جدید برای برگزاری جلسات کانون احداث شد.
این کانون، مشابه تمام انجمنهای مذهبی، با گردهمآوری افرادی که حول یک شخصیت شناختهشده جمع میشدند، شکل گرفت و به یکی از مراکز اصلی مذهبی-سیاسی در مشهد تبدیل گردید. علی شریعتی در این کانون به ترویج آگاهی دینی و سیاسی با تمرکز بر قرآن و نهجالبلاغه مشغول بود و به عنوان یک پایگاه فعال در دفاع از ایمان نسل جوان مؤثر واقع شد که در برابر چالشهای فکری آن زمان قرار داشت.
دبیرخانه او در حسینیه ارشاد به بررسی موضوعات «مهدویت»، «امت» و «رسالت» میپرداخت، ولی این جلسات در تاریخ ۱۷ آبان ۱۳۵۱ توسط ساواک تعطیل شد و شریعتی به زندان منتقل گردید. ابتدا به بهانه مخفی شدنش دستگیر شد، اما بعد از دستگیری فرزندش، او تا اسفند ۱۳۵۳ در حبس باقی ماند و همواره تحت فشارها و نظارتهای غیرمستقیم قرار داشت. پس از فوت علی شریعتی در ۲۹ خرداد ۱۳۵۶، استاد محمدتقی شریعتی به سوگ نشست و از برگزاری مراسم ختم او جلوگیری شد. در چهلم درگذشتش، مراسم بزرگداشتی در منزل ایشان برگزار شد. محمدتقی شریعتی نیز، بعد از بیش از پنج دهه تلاش علمی و فرهنگی، در ۳۱ فروردین ۱۳۶۶ در مشهد درگذشت.
از آثار ماندگار ایشان میتوان به «آغاز وحی»، «تفسیر نوین» در دو جلد، «ولایت در قرآن»، «امامت در نهجالبلاغه»، «چرا حسین قیام کرد؟»، «سنت الهی در جامعه بشری»، «علم و ایمان»، و چندین اثر دیگر اشاره کرد.
