به گزارش خبرگزاری **خبرآنلاین** و به نقل از مرکز اسناد انقلاب اسلامی، پایگاه هوایی شاهرخی در همدان به عنوان سومین پایگاه شکاری نیروی هوایی ایران شناخته میشود. این پایگاه در نزدیکی کبودراهنگ قرار دارد و با شهر همدان فاصله زیادی ندارد. برخی از نظامیان مستقر در این پایگاه با انقلابیون همدانی و آیتالله مدنی ارتباط نزدیک داشتند و به عنوان نیروهای انقلابی فعالیت میکردند و اطلاعات را در اختیار آنها قرار میدادند.
نظامیان طرفدار نهضت با گروههای انقلابی همدان در تبادل اطلاعات بودند. حاج محمود دادفرما درباره این همکاری میگوید: «آنها کتابهای مذهبی از ما دریافت میکردند، در جلسات دینی شرکت میکردند و حتی اعلامیههای امام و دیگر مراجع را در پایگاه توزیع میکردند، اما با احتیاط بسیار، زیرا رژیم کنترل شدیدی بر نیروی هوایی داشت.»
در نیمه دوم دیماه، نظامیان پایگاه شاهرخی اقدام به اعتصاب غذا کردند و اعلام کردند که رهبری نیروی هوایی پس از خروج شاه از کشور در نظر دارد به مردم حمله کند. این اعتصاب به سرعت گسترش یافت و بیش از ۲۸۰۰ نفر از همافران و افسران به اعتصابیون پیوستند. در این میان، عدهای از آنها تحت فشار پلیس پایگاه متفرق شدند. پس از آن، خانوادههای نظامیان نیز در حمایت از انقلاب اسلامی تظاهرات کردند که در نتیجه تعدادی از زنان و مردان دستگیر شدند. روزنامه کیهان در تاریخ ۱ بهمن ۱۳۵۷ به این رویداد اشاره کرد و نوشت که معترضان در پاسخ به دعوت امام خمینی در محوطه پایگاه تجمع کردند که با مقاومت شدید پلیس مواجه شدند و تعدادی از شرکتکنندگان بازداشت شدند. حتی پس از این بازداشتها، جمعیت دوباره به خیابانها آمد و خواستار آزادی دوستان خود شدند و بالاخره فرمانده پایگاه تسلیم درخواستهای آنان شد.
در سیام دیماه، روحانیون همدان با صدور اعلامیهای از مردم خواستند که به حمایت از نیروهای پایگاه شاهرخی بشتابند: «باسمه تعالی، پرسنل پایگاه شاهرخی به جمع برادران مسلمان پیوستهاند و در اعتصابات علیه رژیم استبداد قیام کردهاند. بر همگان واجب است که از آنان تقدیر کنند.»
اعتصاب غذا و تظاهرات خاندان نظامیان پایگاه شاهرخی با استقبال وسیعی در سایر شهرستانها مواجه شد. در بندرعباس، حدود هزار نفر از افسران و همافران در همبستگی با اعتصابیون شاهرخی راهپیمایی کردند و در شاهرود نیز جامعه فرهنگیان اقدام به برگزاری تظاهراتی بزرگ کردند که با مشارکت هزاران نفر از مردم همراه شد.در سومین هفته بهمن ماه 1357، تجمعاتی در اعتراض به حکومت شاهنشاهی در ایران شکل گرفت، که در آنها شعارهای ضدحکومتی به گوش میرسید. در پایان این تجمعات، قطعنامهای هفت مادهای صادر شد که به برقراری نظام جمهوری اسلامی اشاره داشت. در تاریخ ششم بهمن، گروهی از سربازان و درجهداران لشکر 77 خراسان با صدور بیانیهای به حمایت از همافران پایگاه شاهرخی پرداختند و اعلام کردند که به مدت 48 ساعت اعتصاب غذا خواهند کرد.
پس از خروج شاه و تشکیل دولت بختیار، نگرانیها درباره احتمال وقوع یک کودتا به منظور سرکوب انقلاب مردم افزایش یافت. در این راستا، همافران پایگاه شاهرخی در هفتم بهمن بیانیهای صادر کردند و ابراز داشتند که از وقوع کودتا مطلع شده و خواهد کوشید تا مانع آن شوند.
در پی صدور این بیانیه، همافران در نهم بهمن ملی تظاهراتی انجام دادند و به حمایت از امام خمینی پرداختند. به دنبال این اعتراضات، 172 نفر از همافران از جمله برخی چهرههای برجسته دستگیر و به تهران منتقل شدند. همزمان به خانوادههای آنان دستور داده شد تا ظرف 48 ساعت محل زندگی خود را ترک کنند.
با وجود فشارهای رژیم، این نیروها در بیانیهای دیگر همبستگی خود را با مردم نشان داده و اعلام کردند که تحت هیچ شرایطی دست به همکاری با فرماندهان برای انجام کودتا نخواهند زد. در پاسخ به دستگیریها، مردم همدان و مناطق اطراف با برپایی راهپیمایی 45 هزار نفری ضمن حمایت از همافران، خواستار آزادی آنها شدند و حتی نام کبودرآهنگ را به آزادشهر تغییر دادند.
اما با وجود حمایتهای گسترده، در تاریخ 14 بهمن 450 نفر از افسران و درجهداران اعتصابی دستگیر و به پایگاه هوایی تبریز منتقل شدند. این افراد با ابراز نگرانی از وضعیت خود، از دوری خانواده و شرایط زندان سخن گفتند.
مردم و روحانیون با برپایی تظاهراتی 20 هزار نفری به حمایت از همافران ادامه دادند و در تهران نیز خانوادههای همافران در مقابل کاخ دادگستری تجمع کردند و خواهان آزادی آنان شدند. این تجمع با حضور جمعیت حقوقدانان ایران و طرفداران حقوق بشر همراه بود.
در ادامه، روحانیون متحصن در دانشگاه تهران نیز در بیانیهای از همافران حمایت کرده و به بازداشت آنها اعتراض کردند و از رژیم خواستند تا آزادی این جوانان را تضمین کند.در پی حوادث اخیر، نگرانیهای فراوانی درباره وضعیت همرزمان متعهد در میان مبارزان وجود دارد. گزارشها حاکی از آن است که خانوادههای این رزمندگان در شرایط سختی قرار دارند و به ناچار از منازل سازمانی خود تخلیه شدهاند. فعالان حقوق بشر به مقامات مربوطه هشدار میدهند که باید هر چه سریعتر این رزمندگان را آزاد کرده و نگرانی خانوادههای آنان را برطرف کنند، در غیر این صورت باید منتظر واکنش شدید مردم باشند؛ و هر حادثهای که در این زمینه رخ دهد، مسئولیت آن مستقیماً بر عهده رژیم خواهد بود.
رژیم پیشین، تعدادی از همافران را به اتهام توزیع اعلامیهها و نوار سخنرانیهای امام خمینی و همچنین شرکت در مجالس دینی و سیاسی به زندان انداخت. در ادامه، قرار بر این شد که برخی از آنها پس از ده تا یازده سال خدمت، بازخرید و بازنشسته شوند، اما این تلاشها ناکام ماند و در نهایت با فشار و حمایت مردم، این رزمندگان آزاد شدند. امام خمینی نیز پس از پیروزی انقلاب از زحمات آنها قدردانی کرده و تأکید کردند که لازم است مردم از همافران حمایت کنند، زیرا آنها در برهههای حساس به ملت کمک کردند.
به این ترتیب، همافران در تمام مراحل مبارزه با مردم همراه بودند و پس از پیروزی نیز همکاری نزدیکی با روحانیون و به ویژه آیتالله مدنی داشتند.
