به گزارش خبردونی، در زمان جنگ جهانی دوم، با اشغال دانمارک توسط آلمان، ایالات متحده توافقی با سفیر دانمارک در واشنگتن امضا کرد تا از گرینلند، مستعمره آن کشور، در برابر تهدید نازیها محافظت کند. پس از شکست آلمان، نیروهای آمریکایی آماده خروج از گرینلند بودند، اما با ظهور تهدید جدیدی به نام اتحاد جماهیر شوروی، وضعیت تغییر کرد.
در آوریل ۱۹۴۹، با سقوط چندین کشور اروپای شرقی تحت حمایت شوروی، ۱۲ کشور از جمله ایالات متحده و دانمارک سازمان پیمان آتلانتیک شمالی (ناتو) را برای دفاع در برابر تجاوز شوروی تأسیس کردند. چند ماه بعد، شوروی نخستین بمب هستهای خود را آزمایش کرد که موجب افزایش تنشها در دوران جنگ سرد شد.
با تهدید پرواز بمبافکنهای شوروی از ناحیه قطب شمال به سمت آمریکای شمالی، گرینلند نقش حیاتی در استراتژیهای دفاعی ناتو و ایالات متحده پیدا کرد. در سال ۱۹۵۱، ایالات متحده و دانمارک برای بهروزرسانی توافق دفاعی خود درباره گرینلند مذاکراتی را آغاز کردند.
بری زلن، پژوهشگر ارشد مؤسسه نورث، اظهار داشت که این توافق به ایالات متحده اجازه داده تا حضور نظامی خود را در گرینلند به طرز قابل توجهی گسترش دهد. بزرگترین تغییر، ساخت پایگاه هوایی توله (امروزه پایگاه فضایی پیتوفیک) بود که در اوج جنگ سرد، بیش از 10 هزار نیروی آمریکایی را در خود جای داده بود.
در ابتدای جنگ جهانی دوم، دانمارک بیطرفی خود را اعلام کرد، اما در سال 1940 نازیها به این کشور حمله کردند. نگرانی ایالات متحده از اینکه آلمان ممکن است به گرینلند حمله کند و آن را به پایگاهی برای عملیات ضد آمریکایی تبدیل کند، افزایش یافت. زلن در این زمینه گفت: «اگر بریتانیا سقوط میکرد، نازیها به دنبال گسترش خود بودند و گرینلند یکی از اهداف آنها بود.»
سفیر دانمارک در واشنگتن، هنریک کافمن، پس از کنترل نازیها بر دانمارک، در سال 1941 توافقی برای دفاع از گرینلند امضا کرد که به ایالات متحده اختیارات گستردهای برای ساخت زیرساختهای نظامی در این جزیره داد. بهتدریج، آمریکا ۱۳ پایگاه ارتش و چهار پایگاه نیروی دریایی در گرینلند تأسیس کرد و تا سال 1944، نیروهای آمریکایی حدود ۲۵ درصد جمعیت گرینلند را تشکیل میدادند.
پس از جنگ جهانی دوم، گرینلند در دوران جنگ سرد از اهمیت ژئوپلیتیکی برخوردار شد. با دستیابی شوروی به سلاح هستهای در سال 1949، ایالات متحده و متحدانش در ناتو بر لزوم تقویت حضور نظامی در این ناحیه تأکید کردند تا توانایی شناسایی بمبافکنهای شوروی را افزایش دهند.**توافقنامه دفاعی ایالات متحده و دانمارک برای گرینلند در سال ۱۹۵۱**
در سال ۱۹۵۱، ناتو به ایالات متحده و دانمارک دستور داد تا درباره معاهدهای برای تضمین دفاع متقابل از گرینلند و مناطق دیگر پیمان آتلانتیک شمالی مذاکره کنند. این در حالی بود که ایالات متحده پیشتر بهطور محرمانه شروع به ساخت یک پایگاه هوایی بزرگ در توله گرینلند کرده بود. این پروژه، که با نام رمز “بلو جی” شناخته میشود، در چارچوب استراتژی تازه دفاع هستهای ایالات متحده در قطب شمال آغاز شد.
بر اساس گفتههای زلن، نگرانیهایی وجود داشت که یک هواپیمای شوروی مجهز به سلاح اتمی، بتواند از شمال اقیانوس اطلس عبور کند و به شهرهای آمریکا، مانند نیویورک، حمله کند. به همین دلیل ایالات متحده خواستار حضور نظامی در گرینلند برای نظارت هوایی بود.
**ناهماهنگی در مذاکرات ۱۹۵۱**
مذاکرات بین ایالات متحده و دانمارک در سال ۱۹۵۱ به شدت نابرابر بود. نمایندگان آمریکایی شروع به ارائه پیشنویس توافقنامهای کردند که تقریباً هیچ اشارهای به حق حاکمیت دانمارک در گرینلند نداشت. در واکنش، مذاکرهکننده ارشد دانمارک تصریح کرد که این پیشنویس این برداشت را به وجود میآورد که گویا دانمارک گرینلند را به ایالات متحده فروخته است. در جلسات مذاکره، نمایندگان گرینلند غایب بودند و این در حالی بود که دانمارک از نظر قدرت چانهزنی در این مذاکرات بسیار محدود بود.
در نهایت، ایالات متحده توانست تمام نیازهای خود برای ساخت پایگاه هوایی در توله را از این توافقنامه به دست آورد. آمریکا مجاز به تأسیس تأسیسات نظامی و مستقر کردن نیروهای نظامی در گرینلند شد.
**تداوم اعتبار توافقنامه ۱۹۵۱**
زلن، توافقنامه دفاعی ۱۹۵۱ را به عنوان بخشی از استراتژی مشترک ایالات متحده و متحدانش در دوران جنگ سرد توصیف میکند و بر این باور است که این پیمان ادامهای طبیعی بر تشکیل ناتو است. بین سالهای ۱۹۵۱ و ۱۹۵۳، پایگاه هوایی توله ساخته شد که نیازمند ۱۲ هزار کارگر و انتقال مقادیر زیادی محموله بود و در اوج جنگ سرد، میزبان ۱۰ هزار نیروی نظامی آمریکایی بود.
با وجود کاهش قابلتوجه حضور نظامی ایالات متحده در گرینلند پس از جنگ سرد، توافقنامهی سال ۱۹۵۱ همچنان معتبر است. آخرین اصلاحات این پیمان در سال ۲۰۰۴ انجام شد که دولت خودگردان گرینلند را به رسمیت میشناخت، اما برای عملیات نظامی ایالات متحده در این جزیره هیچ محدودیتی ایجاد نکرد.
**نویسنده: داو روئس**
**منبع: www.history.com**
