به گزارش خبرگزاری **خبرآنلاین** و به نقل از مهر، احسان حجتی در تازهترین مقاله خود به اهمیت تاریخی پدیدهها پرداخته و بیان کرده است که هیچ پدیدهای نمیتواند بدون در نظرگیری پیشینهاش مورد بررسی قرار گیرد. بسیاری از مباحث کلیدی معاصر به اشتباه به جهانی مدرن نسبت داده میشوند، در حالی که ریشههای آنها را باید در تاریخ جستجو کرد.
موضوع روز اینبار «تنگه هرمز» و جدالهای جاری بر سر انرژی موجود در آن است. این تنگه، خشکیهایی را به هم متصل میکند و به عنوان یکی از مهمترین گذرگاههای آبی جهان شناخته میشود. در دنیا حدود ۵۰ تنگه وجود دارد که از این میان، ۱۰ تنگه به ویژه حائز اهمیت هستند، از جمله تنگههای مانش، برینگ و جبلالطارق. اما تنگه هرمز به جهت جایگاه استراتژیک خود، از همه مهمتر است.
تحلیلگران عمدتاً به دلیل وجود نفت و فعالیتهای تجاری این آبراه، اهمیت هرمز را بررسی میکنند؛ اما واقعیت این است که تاریخ این تنگه اهمیت بیشتری به آن بخشیده است. این مکان به عنوان مسیری دریایی برای ارتباط تمدنهای باستانی شناخته میشود.
کاوشهای باستانشناسی در سواحل خلیج فارس، سنگنگارههایی را نشان میدهد که قدمت فعالیتهای دریانوردی در این ناحیه را تأیید میکند. در منطقه خصب عمان، سنگنگارهای به زبان سومری باستان کشف شده که به هزاره سوم قبل از میلاد برمیگردد و از مبادلات دریایی میان تمدنهای سند و بینالنهرین حکایت دارد. نوشتههای فنیقیها نیز از فعالیتهای دریانوردی آنان در این آبراه رمزگشایی میکند.
علاوه بر این، تمدنهای آشور و اکد که در منطقه بینالنهرین زندگی میکردند، به تنگه هرمز Narmarratu میگفتند. پسوند “Narm” در زبان اکدی به معنای رود و “Arratu” به معنی تلخی و شور تفسیر شده است. این نام بیارتباط با تمدن باستانی جیرفت که در اواخر قرن بیستم کشف شد و به نام Arratu شناخته میشود، نیست.
استفاده متنوع از این آبراه باعث شد که عیلامیها در هزاره سوم قبل از میلاد، مدیریت دشوار دریانوردی و امنیت آن را با ساخت بنادر و پایگاههای نظامی چون سیراف، کیش و قشم به عهده بگیرند. این مسیر آبی که از خلیج فارس آغاز میشود و به دریای مکران و منطقه اریتره باستانی میرسد، در تاریخ به عنوان جادهای آبی امن ثبت شده است که در طول زمان، هدفهای تصاحب دیگر ملل قرار گرفته است؛ جالب است که حتی پس از تصرف در گذر زمان، نامهای مربوط به تمدنهای قدیمی بر آن باقی مانده است.
