به گزارش خبرگزاری مهر، تغذیه سالمندان در دوران میانسالی و سالهای پایانی زندگی تنها به تأمین انرژی محدود نمیشود؛ بلکه آنچه این گروه سنی مصرف میکنند، تأثیر مستقیمی بر سلامت استخوانها، عضلات، فشار خون، قند و چربی خون و همچنین عملکرد سیستم گوارش آنها دارد. کارشناسان تغذیه تأکید دارند که پیشگیری از مشکلات شایع در سالمندی میتواند با اصلاح عادات غذایی و افزایش فعالیت بدنی از سالهای میانسالی آغاز شود.
با افزایش سن، بدن دچار تغییرات طبیعی، از جمله کاهش احساس گرسنگی و تشنگی، کاهش توده عضلانی و تغییرات در عملکرد دستگاه گوارش میشود که تمام این موارد نیازهای تغذیهای سالمندان را تغییر میدهد. بنابراین، توجه خانوادهها به الگوی غذایی سالمندان اهمیت خاصی پیدا میکند، موضوعی که در هفته سالمند میتواند به عنوان فرصتی برای یادآوری این نکته مطرح شود.
احمد اسماعیلزاده، مدیرکل دفتر بهبود تغذیه جامعه وزارت بهداشت، تأکید کرده است که تغذیه نقش حیاتی در سلامت سالمندان دارد و بیماریهای غیرواگیر مانند چربی و قند خون و فشار خون بالا از مشکلات رایج در این دوره به شمار میآیند. او همچنین به اختلالات گوارشی، مشکلات ناشی از کمبود کلسیم و ویتامین D و در نهایت پوکی استخوان اشاره کرد و بر لزوم برنامهریزی برای پیشگیری از این مشکلات از سالهای میانسالی تأکید کرد.
اسماعیلزاده همچنین به اهمیت فعالیت بدنی اشاره کرد و پیادهروی روزانه به مدت حدود ۳۰ دقیقه را به عنوان فعالیتی مناسب برای سالمندان معرفی کرد. حفظ وزن در محدوده طبیعی میتواند به حفظ توده عضلانی و تراکم استخوان و همچنین کنترل بهتر قند، فشار خون و چربی خون کمک کند.
پیشگیری از پوکی استخوان تنها به دوران سالمندی محدود نمیشود و تأکید مدیرکل دفتر بهبود تغذیه جامعه بر اهمیت دریافت کافی کلسیم و مصرف مکمل ویتامین D برای سالمندان است. او توصیه کرد که سالمندان روزانه هزار واحد ویتامین D را در کنار ناهار مصرف کنند. همچنین، تنوع غذایی شامل لبنیات، غلات کامل، میوه و سبزیجات، منابع پروتئینی و چربیهای مفید نیز برای آنان ضروری است.
اسماعیلزاده به مصرف روزانه ۲ تا ۳ واحد میوه برای سالمندان اشاره کرد و بر نقش پتاسیم موجود در میوهها در کاهش دفع کلسیم تأکید کرد. او همچنین هشدار داد که مصرف نمک باید کاهش یابد، زیرا افزایش نمک میتواند به فشار خون بالا و خطر سرطان معده منجر شود. همچنین، مصرف بیش از حد گوشت قرمز نیز باید محدود شود.
یبوست یکی از مشکلات شایع در سالمندان است که میتوان با تغییراتی در سبک زندگی از بروز آن جلوگیری کرد. اسماعیلزاده سه عامل «آب، تحرک و فیبر» را برای مقابله با یبوست ضروری دانسته و به سالمندان توصیه کرد روزانه ۶ تا ۸ لیوان آب بنوشند و از چای و قهوه به عنوان جایگزین آب استفاده نکنند. همچنین، مصرف روزانه ۴۰۰ تا ۵۰۰ گرم میوه و سبزیجات به تأمین فیبر مورد نیاز کمک میکند که این امر نه تنها به بهبود عملکرد گوارش کمک میکند بلکه خطر برخی بیماریهای مزمن را نیز کاهش میدهد.**مراقبت از سالمندان؛ نیازی به هوشیاری و توجه**
آزیتا حکمتدوست، متخصص تغذیه و عضو هیئت علمی دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی، با تاکید بر تغییرات احساس گرسنگی و تشنگی در سالمندان، نسبت به ضرورت نظارت خانواده ها بر دریافت مایعات و غذاهای این گروه سنی هشدار داده است.
وی بیان کرد که سالمندان ممکن است مانند گذشته حس تشنگی و گرسنگی نداشته باشند، بنابراین لازم است مراقبان به طور مداوم آنها را به خوردن و آشامیدن تشویق کنند. این متخصص توصیه کرده است که سالمندان از ابتدای روز یک قمقمه با حجم تقریبی دو لیتر آب در اختیار داشته باشند و آب را به آرامی در طول روز مصرف کنند. همچنین، افزودن کمی تخم شربتی به آب میتواند به تنوع و بهبود عملکرد گوارش کمک کند.
**غذاهای ساده؛ گزینهای مناسب برای سالمندان**
بسیاری افراد بر این باورند که خوراک سالمندان باید شامل غذاهای پیچیده باشد، اما حکمتدوست توضیح میدهد که به دلیل کاهش انرژی و حوصله، بهتر است از غذاهای سادهتر استفاده شود. انتخاب غذاهایی مانند نان و پنیر، نان و ماست یا سوپهای ساده که غنیشدهاند، میتواند بسیار مفید باشد. با این حال، توصیه میشود انتخاب نوع و مقدار غذاها با توجه به شرایط فرد و تحت نظر متخصص تغذیه انجام شود و سادگی غذا به معنی حذف گروههای غذایی نباشد.
**هفته سالمند؛ فرصتی برای اصلاح عادات**
سلامت سالمندان تنها به درمان بیماریها وابسته نیست و بسیاری از مشکلات دوران سالمندی با بهبود سبک زندگی و تغذیه ممکن است از سالهای قبل کاهش یابد. رعایت فعالیتهای روزانه، نوشیدن آب کافی، مصرف فیبر، میوه و سبزیجات، و توجه به کلسیم و ویتامین D، همگی جزو توصیههای مهم برای حفظ سلامت سالمندان هستند. در این راستا، خانوادهها نقش مهمی دارند، زیرا سالمندانی که ممکن است کمتر احساس گرسنگی و تشنگی کنند، به یادآوری و همراهی اطرافیان نیاز دارند.
هفته سالمند میتواند به عنوان فرصتی برای افزایش آگاهیها به کار آید و از این رو، توجه به سلامت این گروه سنی باید بهصورت مداوم و فراتر از چند روز خاص، در دستور کار قرار گیرد. سالمندی سالم نتیجه اتخاذ انتخابهای مناسب از سالهای میانسالی است.
